Bourgondië i.s.m. Vrije Academie

dag 1, di 15-09

Per touringcar reizen we vanuit Utrecht naar Dijon. Op weg naar ons restaurant proeven we alvast de sfeer van de goed bewaarde binnenstad van deze oude hertogelijke residentie. Al sinds de elfde eeuw resideerden hier de hertogen van Bourgondië, maar pas onder het huis van Valois werd de stad een van de belangrijkste machtscentra van de westerse wereld. Als lid van de Franse koninklijke familie - en sinds zijn huwelijk met Margaretha van Vlaanderen heerser over een groot gebied - voerde Filips de Stoute een schitterende hofhouding in een passend, prachtig paleis. Ook de burgerij profiteerde van de verbintenis met het rijke Vlaanderen, getuige fraaie huizen, zoals we die onder meer aantreffen in de Rue des Forges. Twee overnachtingen in Dijon.

dag 2, wo 16-09

De Notre-Dame is een mooi voorbeeld van Bourgondische gotiek, met een bijzonder, door Filips de Stoute als oorlogsbuit uit Kortrijk meegebracht uurwerk. De kathedraal van Saint-Benigne, al gesticht in de zesde eeuw, is in haar huidige vorm gotisch. Het hertogelijk paleis raakte in verval na aansluiting van het gebied bij Frankrijk, eind vijftiende eeuw. In de zeventiende eeuw werden de resten geïntegreerd in een groter paleis in de stijl van Versailles. Hierin is nu het Musée des Beaux-Arts gehuisvest, met een belangrijke collectie Vlaamse primitieven en de praalgraven van Filips de Stoute, Jan Zonder Vrees en Margaretha van Beieren. Het beeldhouwwerk op de grafmonumenten werd deels uitgevoerd door de beroemde Haarlemse beeldhouwer Claus Sluter. Het witte albast contrasteert fraai met het stemmige zwart van het marmer. De Chartreuse de Champmol, die we ’s middags bezoeken, werd gesticht door Filips de Stoute. Het klooster werd grotendeels vernield tijdens de Franse revolutie, maar de ingang tot de kapel en de Mozesput - eigenlijk de voet van een calvaire - met werk van Claus Sluter, bleven bewaard. De hier ooit opgestelde praalgraven zagen we vanmorgen al in het museum.

dag 3, do 17-09 

Onze eerste bestemming vandaag is Beaune, waar we het aangename stadscentrum verkennen. We bezichtigen de collegiale Notre-Dame en uiteraard het beroemde Hôtel-Dieu, een hoogtepunt van de Vlaams-Bourgondische architectuur uit het midden van de vijftiende eeuw. Het werd gesticht door de machtige kanselier Nicolas Rolin en zijn vrouw. In de kapel zien we hoe de Vlaamse schilder Rogier van der Weyden het Laatste Oordeel prachtig weergaf op een veelkleurige polyptiek. In het glooiende landschap van Bourgondië ligt het château van Chailly, waar we zullen overnachten en dineren. De grandeur en sfeer uit lang vervlogen tijden wordt hier gecombineerd met hedendaags comfort.

dag 4, vr 18-09

Van ons kasteel-voor-één-nacht rijden we naar de twaalfde-eeuwse abdij van Fontenay, die werd gesticht door de heilige Bernard van Clairveaux. De romaanse abdijkerk stamt nog uit deze tijd, evenals de kloostergang. Het grondplan, voor elke cisterciënzer abdij gelijk, is goed bewaard gebleven, evenals de voor de orde zo kenmerkende soberheid en eenvoud. ’s Middags rijden we door naar Vézelay, onze volgende pleisterplaats. Vézelay ligt op de colline inspirée, waar de monniken zich erop beroemden de relieken van Maria Magdalena in hun bezit te hebben. De pelgrims die vanuit het Oosten naar Compostela reisden, hadden hier een halteplaats. Bernardus van Clairvaux riep er in 1146 op tot de Tweede Kruistocht. Hier zullen we de imponerende basiliek en het middenportaal met zijn prachtige timpaan bezoeken. Het klooster werd gesticht in de negende eeuw en in 1050 gewijd aan Maria Magdalena. Op de avond van 22 juli 1120, vlak voor de grote bedevaart, brak er een hevige brand uit die het schip van het gebouw verwoestte. Het instortende schip eiste het leven van meer dan duizend pelgrims. Het schip werd snel herbouwd en in 1215 waren het romaans-gotische koor en het dwarsschip voltooid. We sluiten de dag af met een gezamenlijk diner in Vézelay.

dag 5, za 19-09

De stad Autun werd gesticht door keizer Augustus en stond ooit bekend als de ‘rivaal van Rome’. We bezoeken er de kathedraal Saint-Lazare. Na de lunch rijden we door naar Germolles. Het Château de Germolles was een residentie van de hertogen van Bourgondië en later het eigendom van de Franse koningen. Uit de Bourgondische tijd ontdekken we nog de woonvertrekken met hertogelijke suite, een gebeeldhouwd timpaan en een monumentale open haard met decoratief uit de werkplaats van Claus Sluter. In de loop van de middag rijden we naar onze voorlaatste pleisterplaats, Bourg-en-Bresse.

dag 6, zo 20-09

We beginnen deze dag met een bezoek aan het koninklijk klooster van Brou, een meesterwerk van Vlaamse rayonante gotiek. De kerk heeft nog haar oorspronkelijke koorbanken en glas-in-loodramen. Ze diende als schrijn voor de grafmonumenten van stichteres Margaretha van Oostenrijk en enkele andere leden van de hertogelijke familie. Het bijbehorende museum herbergt een interessante collectie voornamelijk religieuze kunst uit de vijftiende tot de twintigste eeuw. Aansluitend rijden we door naar de laatste pleisterplaats, Metz.

dag 7, ma 21-09

Uiteraard kunnen we niet in Metz overnachten zonder een bezoek aan La Cour d´Or. Dit is een fascinerend museum dat een rijke verzameling historische en culturele schatten herbergt. Gelegen in het hart van Metz, in een complex van historische gebouwen, biedt het museum een uitgebreide blik op de geschiedenis en de kunst van de regio, vanaf de oudheid tot aan de moderne tijd. Het museum is genoemd naar La Cour d´Or, ofwel Het Gouden Hof, een verwijzing naar een legendarisch paleis van de Merovingers dat hier zou hebben gestaan. ’s Middags terugreis naar Utrecht, waar we ’s avonds rond een uur of acht aankomen.