Japan. Architectuur

dag 1, do 15-04

In de middag vertrekt onze directe lijnvlucht van Amsterdam naar Osaka.

dag 2, vr 16-04

We landen in de loop van de ochtend op de luchthaven van Osaka. De Japanse, Engelssprekende gids verwelkomt ons met een lunch in een lokaal restaurant. Onze eerste indrukken van de stad doen we op in de Grand Green Osaka. Een voormalig rangeerterrein werd door de landschapsarchitecten van GGN, in samenwerking met Nikken Sekkei en anderen, getransformeerd tot een groene oase. We checken in in ons hotel in Osaka en besluiten de dag met een gezamenlijk diner.

dag 3, za 17-04

We gaan naar het Fujita Museum in een omgevormd pakhuis, van de architecten van Taisei Design. Er is ook tijd voor de prachtige Japanse tuin. De Nakanonoshima Children’s Book Forest is een aan het water gelegen bibliotheek speciaal voor kinderen. Het ontwerp is van Tadao Ando. In de middag reizen we per shinkansen en regionale treinen naar Uno. We reizen licht, met alleen handbagage voor twee nachten. Naar goed Japans gebruik worden de grote koffers per koerier doorgestuurd naar ons volgende hotel. In Kobe maken we een tussenstop voor een bezoek aan het Takenaka Carpentry Tools Museum, waar aan de hand van diverse timmermansgereedschappen en voorbeelden van ingenieuze houtbouw de geschiedenis en technieken van de Japanse architectuur aanschouwelijk worden gemaakt. We overnachten en dineren in het UNO Hotel, dat direct bij de haven ligt, op loopafstand van de veerboot.

dag 4, zo 18-04

We steken per veerboot over naar Naoshima en verkennen dit eiland per e-bike. Er zijn hier zo’n tien gebouwen van de hand van Tadao Ando, waaronder het Chichu Art Museum en het Naoshima New Museum of Art. Vlakbij ontdekken we het Art House Project. De verschillende huizen en het Naoshima Hall-project van architect Hiroshi Sambuichi zijn tegelijk een kunstwerk en een verbluffend stuk architectuur. Aan het eind van de dag gaan we naar het bijzondere Benesse Hotel, ontworpen door Tadao Ando. Daar dineren we ook.

dag 5, ma 19-04

Ook het naastgelegen eiland, Teshima, is een paradijs voor liefhebbers van kunst en natuur. Genesteld in een heuvel op Teshima speelt de vorm van het Teshima Art Museum een surrealistisch spel tussen zichtbaar en verborgen, oeroude vormen en moderne materialen. Aan het eind van de middag keren we terug naar het hotel in Uno.

dag 6, di 20-04

Vandaag reizen we – opnieuw met lichte bagage – per lokale trein en shinkansen naar Kyoto. In de middag is er vrije tijd om op eigen gelegenheid de stad te verkennen. ’s Avonds diner in een lokaal restaurant.

dag 7, wo 21-04

We beginnen de dag met traditionele architectuur. De Ryoan-ji zen-tempel heeft een beroemde, in geometrische patronen aangeharkte kiezeltuin. Het werken in deze tuin wordt gezien als een vorm van meditatie. Daitokuchi-mae is een tempelgebied met zo’n vijftien boeddhistische tempels. Twee ervan vragen onze bijzondere aandacht, omdat de traditionele architectuur ook hier mooi te zien is: de Daisen-in en de Daitoku-ji. In de middag bezichtigen we het Kyoto Nationaal Museum, met bijzondere aandacht voor de in 2022 geopende vleugel van architect Yoshio Taniguchi. Aansluitend gaan we naar het Kyocera Kunstmuseum, het oudste openbare museum van Japan. Het ging in 2020 weer open na een grondige renovatie door Aoki Jun en Nishizawa Tezzo.

dag 8, do 22-04

Voorzien van een lunchbox vertrekken we per bus naar Shigaraki ten oosten van Kyoto voor een bezoek aan het Miho Museum. Het museum ligt midden in de natuur; driekwart bevindt zich onder de grond. Architect I.M. Pei poogde het silhouet van het gebouw in de natuur te laten overvloeien. Onze lunch bestaat vandaag uit een lunchbox naar Japans gebruik. Als er plaats voor ons is (ze nemen geen reserveringen aan), drinken we thee in het Toraya Kyoto Theehuis, een verborgen parel van architect Hiroshi Naito. We lopen even het station van Kyoto binnen om de skywalk te verkennen, helemaal boven in de stationshal.

dag 9, vr 23-04

De touringcar brengt ons naar Kanazawa aan de Japanse Zee. Hier wandelen we door een van de ‘perfecte’ tuinen van Japan, de Kenroku-en. Het door architect Yoshio Taniguchi ontworpen D.T. Suzuki Museum biedt een ruimtelijke ervaring voor filosofische reflectie, gebaseerd op het leven en de geschriften van boeddhistisch filosoof D.T. Suzuki. Het nabijgelegen 21st Century Museum of Contemporary Art heeft met ronde vormen en transparantie een open en uitnodigende uitstraling naar de omgeving. Het pronkstuk van de collectie is het surrealistische ‘zwembad’ van Leandro Erlich. Diner en overnachting in Kanazawa.

dag 10, za 24-04

’s Morgens rijden we naar Toyota, de stad die naar het bekende automerk is genoemd. Daar staat het Toyota City Museum op het programma. Dit ontwerp van Shigeru Ban is opgetrokken uit beton, glas en hout. Vooral de traditionele houten dakconstructies trekken de aandacht. De strakke vormen van het naastgelegen Toyota Municipal Museum of Art, ontworpen door Yoshio Taniguchi, worden weerspiegeld in het omringende waterbassin. Overnachting in Nagoya.

dag 11, zo 25-04

Per shinkansen reizen we naar Mishima en vandaar verder per touringcar naar de berg Fuji het Mount Fuji World Heritage Center. Dit project werd ontworpen door architect Shigeru Ban en combineert Oosterse en Westerse elementen. We bekijken ook het oude Fujisan Hongu Sengen-schrijn, gewijd aan de legendarische berg. Rit naar Oiso, waar we overnachten in een hotel aan de Stille Oceaan.

dag 12, ma 26-04

Kunstenaar Hiroshi Sugimoto Enoura ontwierp zijn Observatorium als verlengstuk van zijn fotografische oeuvre. Het is een van die zeldzame plekken waar kunst, natuur, tijd en architectuur op een bijna magische manier samenkomen. In het ontwerp zijn staal en glas gecombineerd met een traditionele kakezukuri-houtskeletbouw en karakteristieke oya-stenen. De site bevat een authentieke, vijftiende-eeuwse Muromachi-poort, een traditioneel theehuis en een schrijn in kasuga-stijl – alle zorgvuldig gerestaureerd of nieuw gebouwd in oude stijl. Als het weer en de omstandigheden het toelaten, bezoeken we onderweg de tempel Hokoku-ji, waar we matcha drinken aan de rand van een imposant bamboebos. De laatste twee nachten van deze reis slapen we in Tokyo, een stad met onvoorstelbaar veel architectonische highlights.

dag 13, di 27-04

De moderne architectuur begon in Tokyo met enkele opzienbarende gebouwen, waaronder het Yoyogi Nationaal Stadion, dat Kenzo Tange ontwierp voor de Olympische Spelen van 1964. De roestvrijstalen St. Mary’s Cathedral is in 1964 ontworpen door Kenzo Tange. Als er geen ceremonie plaatsvindt, kunnen we ook het interieur bekijken. Het Nezu Kunst Museum van Kengo Kuma is een waar pareltje, en de Japanse tuin is heerlijk om in rond te struinen. In het Museum of Contemporary Art (MOT) combineren Takahiko Yanagisawa en het architectenbureau Nihon Sekkei strakke, minimalistische lijnen met een gevoel van ruimte, licht en rust. Monumentaliteit en contemplatie komen zo samen binnen een en hetzelfde gebouw. In de middag wat vrije tijd in het Omotesando District, met gebouwen van een hele reeks architecten, onder wie Toyo Ito, Sanaa, Kengo Kuma en de Zwitsers Herzog & de Meuron. We sluiten de reis af met een gezamenlijk diner.

dag 14, wo 28-04

Transfer naar de luchthaven en directe lijnvlucht van Tokyo naar Amsterdam, met aankomst in de loop van de avond.