De Eerste Wereldoorlog en het fascisme in Noord-Italië

dag 1, di 30-03

Directe lijnvlucht van Amsterdam naar Venetië. Na aankomst rijden we naar het Sacrario Militare di Redipuglia, een van de grootste militaire begraafplaatsen van Europa. Hier rusten meer dan 100.000 Italiaanse soldaten die sneuvelden tijdens de gevechten aan het Isonzofront in de Eerste Wereldoorlog. Daarna rijden we door naar Triëst. Na het inchecken in het hotel is het tijd voor een eerste verkenning van deze voormalige Habsburgse havenstad, waar Italiaanse, Sloveense en Oostenrijkse invloeden samenkomen. We sluiten de dag af met een gezamenlijk diner en een overnachting in Triëst.

dag 2, wo 31-03

Vandaag staat de geschiedenis van het voormalige frontgebied rond de rivier de Isonzo centraal. We rijden naar Gorizia, een stad die vóór de Eerste Wereldoorlog deel uitmaakte van Oostenrijk-Hongarije en na de oorlog bij Italië werd gevoegd. Door de hevige gevechten die hier plaatsvonden, kreeg Gorizia de bijnaam la città maledetta — de vervloekte stad. Tijdens een stadswandeling maken we kennis met de bewogen geschiedenis van deze grensstad. Ook bezoeken we het Museo della Grande Guerra, waar de gebeurtenissen aan het Isonzofront uitgebreid worden belicht. In de middag verkennen we enkele belangrijke locaties in het voormalige oorlogsgebied langs de Isonzo. Overnachting in Triëst.

dag 3, do 01-04

Vanuit Triëst vertrekken we richting Trento, dat net als Gorizia vóór de Eerste Wereldoorlog deel uitmaakte van Oostenrijk-Hongarije, om na de oorlog onderdeel te worden van Italië. Onderweg maken we een bijzondere tussenstop in Vittorio Veneto, waar we het Museo della Battaglia bezoeken. Dit museum werd in 1938 opgericht ter herinnering aan de Grande Guerra en biedt een indringende inkijk in de geschiedenis van de strijd die zich in deze regio afspeelde. Na de lunch vervolgen we onze route en rijden we de bergen in, richting de Monte Grappa. Op en rond deze strategisch gelegen berg werd tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar gevochten. Op de top verrees in de jaren dertig een herdenkingscomplex ter nagedachtenis aan de vele gesneuvelden. Aan het eind van de middag rijden we verder naar Trento, waar we inchecken in ons hotel en de dag in alle rust kunnen afsluiten.

dag 4, vr 02-04

Vandaag rijden we naar Asiago, hoog in de Italiaanse Alpen. In de omgeving bevindt zich een van de grootste herdenkingsmonumenten voor de Grande Guerra. In de crypte van dit imposante, in Romeinse stijl opgetrokken monument bevinden zich de graven van duizenden Italiaanse en Oostenrijks-Hongaarse soldaten. Een indrukwekkende plek die de omvang en de menselijke tol van de strijd tastbaar maakt. Aansluitend bezoeken we Forte Gschwent Belvedere, een van de best bewaarde Oostenrijks-Hongaarse forten uit de Eerste Wereldoorlog. Het maakte deel uit van een uitgebreid verdedigingsstelsel en biedt nu een fascinerend inzicht in de militaire geschiedenis van dit berggebied. In de loop van de middag keren we terug naar Trento. De rest van de dag is vrij te besteden. U kunt op eigen gelegenheid kennismaken met het historisch centrum.

dag 5, za 03-04

We rijden naar onze volgende pleisterplaats, Bolzano, de hoofdstad van Zuid-Tirol. Hier komen de Duitse en de Italiaanse cultuur samen. De uit roze zandsteen opgetrokken gotische Dom in het historisch handelscentrum werd voltooid door Zuid-Duitse ateliers. De Dominicanenkerk heeft een door leerlingen van Giotto beschilderde Johanneskapel. De twee belangrijkste musea bevinden zich tegenover elkaar: het Archeologisch Museum met de beroemde ijsmummie Ötzi en het Stadsmuseum met kunst vanaf de Karolingische tijd. U kunt kiezen voor een van beide. In de avond komen we bijeen voor een gezamenlijk diner.

dag 6, zo 04-04

Zuid-Tirol werd na de Eerste Wereldoorlog toegevoegd aan Italië en onder Mussolini met harde hand ‘geïtalianiseerd’. Om Italianen naar deze Duitstalige regio te lokken, werd een volledige nieuwe stadswijk in fascistische stijl gebouwd. Aan de Piazza del Tribunale ontdekken we het voormalige fascistische partijgebouw, met een uniek gevelreliëf van tientallen meters, en het al even imposante Paleis van Justitie. Elders in de wijk trekt een zeer omstreden monument onze aandacht. Deze triomfboog in Romeins-fascistische stijl om de overwinning op erfvijand Oostenrijk te vieren, is tot op de dag van vandaag een twistappel tussen de Duitstalige meerderheid en de Italiaanse minderheid.

dag 7, ma 05-04

’s Ochtends rijden we door naar ons hotel in Rovereto. Na de lunch brengen we een bezoek aan de beroemde Campana dei Caduti, de Vredesklok van Rovereto. Deze indrukwekkende klok, gegoten uit het brons van kanonnen die na de Eerste Wereldoorlog werden ingeleverd, is uitgegroeid tot een internationaal symbool van vrede en herinnering. Vanaf de heuvel waarop de klok staat, hebben we bovendien een fraai uitzicht over Rovereto en de omliggende vallei. Vervolgens keren we terug naar het hotel, waar u de gelegenheid heeft om u rustig op te frissen en aan te schuiven bij het gezamenlijke afscheidsdiner.

dag 8, di 06-04

Na het ontbijt brengen we een bezoek aan het Museo Storico Italiano della Guerra, gevestigd in het indrukwekkende kasteel van Rovereto. Het museum vertelt aan de hand van een omvangrijke collectie het verhaal van de Eerste Wereldoorlog en de grote betekenis daarvan voor Italië. Daarna bezoeken we het monumentale Ossario di Castel Dante, dat hoog boven de stad ligt. In dit imposante ossuarium rusten duizenden Italiaanse en Oostenrijks-Hongaarse soldaten die tijdens de Eerste Wereldoorlog in deze regio sneuvelden. Daarna nemen we afscheid van Rovereto en rijden we naar de luchthaven van Venetië. Hier eindigt onze reis door het historische landschap van de Grande Guerra met een directe lijnvlucht terug naar Amsterdam.