Op ontdekkingstocht langs de Baltische kust

dag 1, ma 05-10

We vertrekken in de ochtend per bus vanuit Utrecht naar Kiel en gaan aan boord van de ferry die ons naar Klaipeda brengt. De boot vertrekt in de avond; aan boord genieten we van het diner.

dag 2, di 06-10

Na een goede nachtrust zullen we in de loop van de dag de kust van Litouwen kunnen ontwaren, waar we aan het begin van de avond aanmeren. We reizen naar de Koerse Schoorwal voor twee overnachtingen in Nida.

dag 3, wo 07-10

Vlak ten zuiden van Nida ligt de grens met Rusland, hier soms wonderbaarlijk genoeg met alleen een eenvoudig prikkeldraadje afgezet. Bij het uitkijkpunt over Kaliningrad verdiepen we ons in de huidige relatie tussen Litouwen en Kaliningrad, maar ook in de tijd van de Koude Oorlog. Ook het buitenhuis van Thomas Mann staat op de planning. ’s Middags maken we een wandeling door de natuur. De Duitse geleerde Wilhelm Von Humboldt schreef zelfs ooit de lovende woorden: ‘De Koerse Schoorwal is zo merkwaardig dat men hem eigenlijk net als Spanje en Italië gezien moet hebben om niet van een prachtige herinnering verstoken te blijven.’

dag 4, do 08-10

We rijden terug naar Klaipeda aan de Oostzee, het vroegere Memel. De haven werd door de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt als uitvalsbasis voor hun onderzeeërs. Als gevolg daarvan raakte de stad zwaar beschadigd. Uitvoerige restauraties hebben de oude binnenstad echter weer haar oude luister teruggegeven. De Duitse stijl van de gebouwen herinnert aan het Pruisische verleden. Vervolgens rijden we naar het Kretinga-landhuis met een stop in Palanga, het oudste kustresort van deze regio. Na een bezoek aan het Kretinga-landhuis dwalen we ook nog door de tuinen en lunchen we in de oranjerie van het huis. ’s Middags gaan we naar Plokstine, waar op een voormalige Sovjetraketbasis nu het Koude Oorlog Museum is gevestigd. Hier kunnen we een kijkje nemen in de ondergrondse bunkers en de raketsilo’s. Vervolgens steken we de grens met Letland over en rijden we door naar de kustplaats Liepaja – het vroegere Libau – waar we twee nachten verblijven.

dag 5, vr 09-10

Liepaja bestaat in feite uit twee delen: het centrum, met prachtige historische gebouwen, en Karosta, een voormalige geheime militaire havenstad van de Sovjet-Russen. We nemen de tijd om beide stadsdelen goed te verkennen. In het centrum van de oorspronkelijke stad vinden we mooie houten gebouwen en architectuur in art-nouveaustijl. In Karosta maken we kennis met de erfenis van de lange Sovjet-Russische aanwezigheid in deze regio. Tienduizenden Russen vertrokken na de val van het communisme in 1991 halsoverkop uit deze stad, waardoor dit een spookstad is geworden die nog maar gedeeltelijk is bewoond. Tijdens een rondrit zien we er vele leegstaande flatgebouwen en kazernes. Ook krijgen we een rondleiding in de voormalige militaire gevangenis en bezoeken we de Russisch-orthodoxe kerk.

dag 6, za 10-10

Na het ontbijt rijden we naar Kuldiga en bezichtigen we een van de breedste watervallen van Europa en de pittoreske historische binnenstad. Aansluitend rijden we het Lijflands Schiereiland op. Bij Ventspils krijgen we een rondleiding bij de radiotelescopen van VIRAC, Ventspils International Radio Astronomy Centre. Dit was vroeger een onderdeel van het Sovjetverdedigingssysteem tegen de kapitalistische vijanden in het westen. We overnachten de komende twee dagen in het uiterste puntje van het schiereiland, omgeven door schitterende natuur.

dag 7, zo 11-10

Kaap Kolka kan een eenzame plek zijn, maar dat houdt tevens in dat het een heerlijk stille plek is. Hier kunnen we in alle rust Slitere Nationaal Park verkennen, waar zandstranden, duinen en dennenbossen naast een soms woeste zee bijeenkomen. Het gebied is ook een belangrijke tussenstop voor de vogeltrek, waardoor er ook in het najaar vele verschillende vogelsoorten te ontdekken zijn. Onder leiding van een lokale gids maken we hier een prachtige natuurwandeling en verdiepen we ons in de geschiedenis van deze regio. Ook maken we kennis de cultuur van de Lijven, een Fins-Oegrische groep die een eigen taal spreekt en die van oudsher in deze regio woont. Inmiddels is hun aantal gekrompen tot nog maar een paar honderd en wordt de taal nagenoeg niet meer gesproken.

dag 8, ma 12-10

Langs de Golf van Riga rijden we door naar Riga, de hoofdstad van Letland. We maken een wandeling door de oude binnenstad, waar het Duitse Hanzeverleden nog overal merkbaar is. We zien onder meer de gotische Sint-Petruskerk en het schitterend herbouwde Schwarzhäupterhaus. In de middag verkennen we een wijk vol art-nouveaugebouwen en bekijken we het Art Nouveau Museum. We krijgen zo een indruk van de manier waarop de burgerij rond 1900 woonde.

dag 9, di 13-10

Brother’s Cemetery is zowel een militaire begraafplaats als een nationaal monument. Hier worden de Letten herdacht die sneuvelden ten tijde van de Eerste Wereldoorlog en de Letse Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Russen. Buiten de stad bezoeken we het Joodse vernietingskamp Salaspils, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog tienduizende Joden zijn omgekomen. ’s Middags maken we tijd voor het historisch beladen gebouw dat bekendstaat als Corner House. Hier vinden we het Bezettingsmuseum, dat aandacht besteed aan de overheersing van Letland door de Russen, de nazi’s en wederom de Russen.

dag 10, wo 14-10

Ten tijde van de Koude Oorlog besloot de Letse communistische partij dat ze een schuilplek nodig hadden in geval van een nucleaire aanval. Hiervoor werd in het stadje Ligatne een enorm bunkercomplex ontwikkeld, zo’n negen meter onder de grond. Om de bunker zo veel mogelijk geheim te houden, werd deze intern ook wel het pensionaat genoemd. Na het bezoek aan de bunker zetten we koers naar de Estse eilanden. Een korte overtocht per veerboot brengt ons op het eiland Saaremaa.

dag 11, do 15-10

We zetten koers naar het stadje Kuressaare met het kasteel van de bisschop van Saaremaa en maken een rondrit langs het gevarieerde natuurschoon van het eiland. Ook hier creëren we tijd voor een prachtige natuurwandeling, bij de Panga-kliffen. Het Mihkli-boerderijmuseum leert ons meer over de lokale cultuur.

dag 12, vr 16-10

Ten noorden van Saaremaa ligt het maar weinig bezochte eiland Hiiumaa. Het is nog dichtbebost en dunbevolkt. Tijdens de Sovjetbezetting (1944-1991) was het eiland een gesloten militaire zone. Het werd volgebouwd met fortificaties en wachttorens, bemand door vele duizendtallen militair personeel, wachtend op een vermeende aanval uit het Westen. Na de val van de Sovjet-Unie vertrokken zij, maar resten van de inmiddels vervallen fortificaties en wachttorens zijn nog steeds te vinden. Ook bekijken we een klein militair museum dat is gewijd aan deze periode. Daarnaast doen we ook een vijftiende-eeuwse vuurtoren aan en bezoeken we het achttiende-eeuwse Duitse landhuis Suuremoisa, waar een lokale pianist speciaal voor ons een concert zal verzorgen.

dag 13, za 17-10

Na een laatste natuurwandeling gaan we per boot en per bus naar onze laatste bestemming van deze reis, Tallinn. Hier komen we aan het eind van de middag aan. Indien mogelijk wonen we deze avond een concert bij.

dag 14, zo 18-10

In de ochtend maken we een uitgebreide wandeling door de authentieke benedenstad van Tallinn, de vroegere Hanzestad Reval. Op het raadhuisplein bevindt zich het oudste raadhuis van Noord-Europa. In Toompea, de fraaie bovenstad, staat de Russisch-orthodoxe kathedraal. Tevens brengen we een bezoek aan een beruchte voormalige KGB-gevangenis. De middag is ter vrije besteding. Wellicht kiest u voor het Estse Nationale Kunstmuseum of het barokke paleis Kadriorg. In de Nicolaaskerk is prachtige middeleeuwse kunst te zien. We sluiten de dag af met een afscheidsmaaltijd.

dag 15, ma 19-10

In de loop van de ochtend transfer naar de luchthaven en directe lijnvlucht naar Amsterdam. Hiermee eindigt onze reis en nemen we afscheid met vele indrukken van de Baltische kusten, de stille eilanden en het rijke culturele erfgoed.