Sterrenkundige themareis naar Zuid-Afrika • i.s.m. New Scientist

De Reis

A ZAF4075De grootste radiotelescoop van de wereld wordt gebouwd in Zuid-Afrika en Australië. De Square Kilometre Array (SKA) gaat bestaan uit tienduizenden antennes en radioschotels die worden verspreid over de twee continenten. Het bezoek aan SKA is het hoofddoel van deze reis. New Scientist heeft exclusief toegang gekregen tot de site van het Zuid-Afrikaanse deel van SKA, midden in de woestijnachtige Karoo-regio. Maar u brengt natuurlijk ook een bezoek aan de overige astronomische locaties: de Oude Sterrenwacht in Kaapstad en het Sutherland-observatorium waar de optische en infraroodtelescopen van het South African Astronomical Observatory (SAOO) staan, waaronder de grootste enkelvoudige optische telescoop op het zuidelijk halfrond.
De reis begint en eindigt in het bruisende Kaapstad. Natuurlijk ontbreken een bezoek aan Kaap de Goede Hoop en de prachtige Kaapse wijnstreek niet. En in het grote Addo Elephant Park gaan we op zoek naar de Big Five.

Programma

dag 1, ma 29-10

Non-stoplijnvlucht Amsterdam-Kaapstad, waar we vijfmaal overnachten in de uitstekende Waterfront Breakwater Lodge van Marriott. Dit hotel ligt in het Victoria & Alfred Waterfront en op loopafstand van de zee, de jachthaven, het Two Oceans Aquarium, restaurants en winkels.

dag 2, di 30-10

Wandeling door de oudere delen van de stad met het kasteel (van buiten), de Groote Kerk en de nog steeds bestaande Compagniestuin, die primair groente en fruit leverde aan de VOC-schepen. Het Royal Observatory, Cape of Good Hope is het oudste nog operationele wetenschappelijke instituut in Zuid-Afrika. De sterrenwacht werd in 1820 gesticht door de Britse Kaapkolonie, en vormt nu het administratieve hoofdkwartier van het South African Astronomical Observatory. Het fraaie sterrenwachtgebouw ligt in de gezellige wijk die naar het observatorium is genoemd. Bij ons exclusieve bezoek aan de sterrenwacht, die dienst deed van 1828 tot 1971, krijgen we onder andere uitleg over de historische 61-centimeter McClean telescoop (ook wel de Victoria Telescope genoemd), het museum en het gebouw zelf. Gastheer is de Nederlandse astronoom Patrick Woudt, hoofd van de astronomische faculteit van de Universiteit van Kaapstad. In de middag bezoeken we òf Robbeneiland òf de Tafelberg, afhankelijk van het weer. Morgen bezoeken we dan wat we vandaag niet bezochten. Op Robbeneiland, met de voormalige gevangenis waar Nelson Mandela werd vastgehouden, ligt een belangrijk deel van de geschiedenis en we hebben er een mooi zicht op Kaapstad. Een kabelbaan brengt ons op de Tafelberg voor fenomenale panorama's. Vandaag of morgen is een Afrikaanse muzikale show met diner aan te bevelen, b.v. in het Gold restaurant (niet inbegrepen).

dag 3, wo 31-10

Na een rit over de spectaculaire Chapman’s Peak hoog boven de Atlantische Oceaan rijden we door het natuurreservaat naar Kaap de Goede Hoop. De lunch gebruiken we op de spectaculaire kaap zelf, waar we genieten van een fabuleus maar winderig uitzicht over de Atlantische en de Indische Oceaan. In de verte jaagt misschien het legendarische spookschip "De Vliegende Hollander" door de golven….

dag 4, do 01-11

Vanuit Kaapstad vertrekken we naar het universiteitsstadje Stellenbosch waar we een wandeling maken door het pittoreske centrum. Dan gaan we door naar het veelbezongen landschap van de Kaapse wijnlanden met hun Kaaps-Hollandse huizen. We bezoeken enkele wijnboerderijen, uiteraard met proeverij. De hugenoten, vluchtelingen uit Frankrijk, werden door de VOC onder meer ondergebracht in het dorp Olifantshoek dat daardoor de naam Franschhoek kreeg. We gebruiken de lunch in dit aantrekkelijke, maar toeristische dorp. In de middag rijden we door naar Swellendam, waar we overnachten in hotel Swellengrebel.

dag 5, vr 02-11

Mooie tocht door het interessante landschap naar Knysna in het midden van de bekende Tuinenroute, waar we overnachten in de Knysna Log Inn. De middag is vrij. U kunt op eigen gelegenheid het plaatsje verkennen of bijvoorbeeld de ‘Heads’ bezoeken, de enorme zandstenen rotsen met uitzicht over de lagune en de wilde zee, of naar het privé-natuurreservaat Featherbed (niet inbegrepen).

dag 6, za 03-11

's Ochtends rijden we verder oostwaarts naar Port Elizabeth, de grootste stad in de regio. De rit gaat wederom door prachtige landschappen en we maken verschillende fotostops, onder meer op de plek waar de Storms Rivier zich door een smalle kloof naar de oceaan wringt. Een groot deel van de middag is vrij in Port Elizabeth. We overnachten aan zee in het Port Elizabeth Marine, ongeveer 6 kilometer ten zuiden van het kleine historisch centrum van de stad.

dag 7, zo 04-11

Na een klein uur rijden komen we aan bij het Addo Elephant National Park voor een rondrit met onze touringcar. Hier leven veel van de in Zuid-Afrika bekende soorten wild, waaronder zo'n 350 olifanten en de rest van de Big Five. In de loop van de middag rijden we de Grote Karoo binnen, de uitgestrekte doornige halfwoestijn die grote delen van Zuid-Afrika omvat. We overnachten in Graaff-Reinet. Dit wordt met zijn 220 erfgoederen beschouwd als de mooiste achttiende-eeuwse Kaaps-Hollandse plaats,  gesticht om de Nederlandse kolonisatie van deze streken goed van de grond te krijgen. Overnachting in Camdeboo Cottages.

dag 8, ma 05-11

De Grote Karoo is met zijn 400.000 km2 een enorm maar kwetsbaar ecosysteem, dat unieke flora en fauna herbergt. Dit gebied zullen we vandaag leren kennen.
We gaan eerst naar de Valley of Desolation. Dit is een diepe kloof in het ruwe land, met onbeschrijflijk mooie uitzichten vanaf de hoge kliffen eromheen. We maken er een wandeling. Daarna rijden we door  naar het kleine plaatsje Carnarvon, op ruim 1200 meter hoogte. Voor de overnachting is hier een hotel met een beperkt aantal kamers beschikbaar; verder boeken we b&b's. Carnarvon is onze uitvalsbasis voor het exclusieve bezoek aan de in aanbouw zijnde Square Kilometre Array (SKA), het Zuid-Afrikaanse deel van de toekomstige grootste radiotelescoop ter wereld. SKA gaat uiteindelijk bestaan uit honderden radioschotels in Zuid-Afrika en tienduizenden eenvoudige radio-antennes in Australië.

dag 9, di 06-11

De regio is vrijwel onbewoond, 's nachts is het donker (op 7 november is het nieuwe maan) en dit is daarmee een ideale omgeving voor een avondje sterrenkijken, na het bezoek aan de site van de Square Kilometre Array (SKA). Daar is momenteel de SKA-voorlopertelescoop MeerKAT operationeel. MeerKAT is een array van 64 radioschotels, elk met een middellijn van 13,5 meter. De werking is vergelijkbaar met die van de Westerbork-radiotelescoop, maar MeerKAT is veel groter en gevoeliger, en doet waarnemingen op lagere radiofrequenties. De schotels van MeerKAT gaan deel uitmaken van het Afrikaanse deel van SKA.

dag 10, wo 07-11

Dwars door de Karoo rijden we naar Sutherland, dat ligt op 1500 meter hoogte. Overnachting in het gelijknamige hotel. Op een tafelberg die boven het plaatsje uittorent staan de optische- en infraroodtelescopen van het South African Astronomical Observatory (SAOO), waaronder de grootste enkelvoudige optische telescoop op het zuidelijk halfrond: SALT (Southern African Large Telescope), die een spiegelmiddellijn heeft van 11 meter. De sterrenwacht huisvest ook een prachtige historische 1,9 meter telescoop en diverse kleinere instrumenten. Sinds 2017 is op het observatorium ook de Nederlandse MeerLICHT-telescoop operationeel, die volautomatisch jacht maakt op explosieve verschijnselen aan de sterrenhemel. Op de sterrenwacht krijgen we een rondleiding door astronomen van het sterrenkundig instituut van de Universiteit van Kaapstad.

dag 11, do 08-11

We rijden van Sutherland via Matjiesfontein terug naar ons hotel in Kaapstad. Het nationaal monument Matjiesfontein is een klein, gerestaureerd dorp uit de Victoriaanse tijd. Het is gesticht als vulstation voor stoomlocomotieven. Een mooie stop om even de benen te strekken en enkele sfeervolle gebouwen te bekijken.

dag 12, vr 09-11

Als het weer eerder een bezoek aan Robbeneiland of de Tafelberg niet toeliet brengen we er alsnog een bezoek. Anders er geen programma, zodat u zelf een keuze kunt maken. De stad heeft veel te bieden, waaronder diverse musea, het beroemde aquarium of bijvoorbeeld de botanische tuinen van Kirstenbosch. Die laatste kunt u combineren met een hop-on hop-off bus rondrit door de stad en om de Tafelberg heen. Of u gaat joggen in het park van Greenpoint. 's Avonds gezamenlijke afscheidsmaaltijd en transfer naar de luchthaven.

dag 13, za 10-11

Even na middernacht directe lijnvlucht van Kaapstad naar Amsterdam, waar aankomst tegen het middaguur.

Vervoer en verblijf

Vervoer naar de bestemming

We maken gebruik van comfortabele non-stoplijnvluchten van Amsterdam naar Kaapstad v.v. per KLM.
De vluchttijden zijn:
29-10-2018: Amsterdam - Kaapstad, 10.15 - 22.40 uur
10-11-2018: Kaapstad - Amsterdam, 00.30 - 11.20 uur
Voor elke deelnemer is ruimbagage à 23 kilo inbegrepen.
NB 1 Genoemde tijden zijn plaatselijke tijden. In Zuid-Afrika is het een uur later dan in Nederland.
NB 2 Voor de vervoers- en bagagevoorwaarden van de betreffende vliegmaatschappij verwijzen we u naar: www.anvr.nl/vervoersvoorwaarden

Vervoer ter plaatse

We gebruiken een airconditioned touringcar voor de gehele rondreis, maar voor de twee luchthaventransfers kan een andere bus worden gebruikt.

Hotels en maaltijden

De hotellerie in Zuid-Afrika is schoon en in orde, soms met zwembad. In Carnarvon is beperkt plaats in het hotel en verder gebruiken we daar bed& breakfasts. Kamers voor alleengebruik zijn beperkt beschikbaar.
In Zuid-Afrika wordt op het platteland een goede "boerekos" bereid, maar ook de braai is er fameus. De grotere hotels bieden de internationale keuken. De meeste maaltijden worden als buffet geboden.

Praktisch

Zwaarte van de reis

Zuid-Afrika is een land met goede voorzieningen en goed onderhouden wegen. De langste busrit is die van Graaff-Reinet naar Carnarvon: 325 kilometer. Deze rit zal zo'n vier uur duren. Indien u eraan twijfelt of deze reis voor u geschikt is, kunt u gerust telefonisch contact met Labrys Reizen opnemen. We zullen dan samen de mogelijkheid van uw deelname bespreken met het oog op uw lichamelijke conditie en de specifieke zwaarte van de reis.

Gezondheid

Vaccinaties e.d. zijn niet nodig. Malaria komt niet voor in de gebieden die wij bereizen.

Weer

Eind oktober-begin november is het volgens de statistieken prima voorjaarsweer. We mogen rekenen op temperaturen overdag tussen de 15 en de 25 ºC; in het binnenland met een grotere amplitude dan aan de kust. Een regenbui valt aan de kust niet uit te sluiten. Zoals begin 2018 met de droogte in Kaapstad blijkt komen ook in Zuid-Afrika forse afwijkingen van de statistische waarden voor het weer voor.

Grensdocumenten

Uw paspoort dient tenminste geldig te zijn tot en met 10 december 2018. Een visum is niet nodig.
NB Het aanschaffen/vernieuwen van een paspoort duurt minimaal vijf werkdagen.

Geld

De munteenheid is de rand (ZAR). U heeft geld nodig voor drie lunches en vier diners, drankjes en overige privé-uitgaven. U zou kunnen rekenen met gemiddeld € 20,- per dag. De deelnemers ontvangen nadere informatie.

Entrees

De entreeprijzen conform het programma zijn bij de reissom inbegrepen.

CO2-compensatie

Labrys Reizen compenseert de CO2-uitstoot van de reis via de South Pole Group. Meer informatie over de South Pole Group vindt u hier.

Inschrijving

Omdat kamers beperkt beschikbaar zijn is vroegtijdig boeken aan te raden. Inschrijvingen worden bevestigd op volgorde van binnenkomst.
U kunt zich voor deze reis aanmelden door het inschrijfformulier op onze website of op de pagina’s 109-110 van de brochure Exclusieve groepsreizen geheel in te vullen en te zenden naar Labrys Reizen. Desgewenst kunt u bij Labrys Reizen een papieren inschrijfformulier opvragen. Op het inschrijfformulier kunt u aangeven welke verzekeringen u wilt afsluiten en welke speciale wensen u eventueel heeft, zoals een eenpersoonskamer of een bepaald dieet. Op het inschrijfformulier dient u uw persoonsgegevens in te vullen conform uw paspoort of identiteitskaart. Deze gegevens worden onder andere gebruikt voor de vliegtickets. Indien de gegevens niet exact overeenstemmen met de gegevens in uw paspoort of identiteitskaart, moet u rekenen met (hoge) extra kosten op de luchthaven. Deze kosten zijn voor uw eigen rekening.
Na inschrijving ontvangt u van Labrys Reizen een boekingsbevestiging en een factuur, waarop de betalingstermijnen staan gespecificeerd. U ontvangt van ons bericht zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt en de reis doorgaat. Indien een reis vanwege een te gering aantal deelnemers geen doorgang kan vinden, berichten we u dat uiterlijk zes weken vóór vertrek. Circa vier weken vóór vertrek ontvangt u de reisbescheiden, waaronder een deelnemerslijst, een hotellijst en praktische informatie. Indien u de reisbescheiden twintig dagen vóór vertrek nog niet heeft ontvangen, neem dan contact met ons op.

Reisleiding

drs. Marieke Baan

drs. Marieke Baan

Is hoofd communicatie van de toponderzoekschool NOVA, waarin de Nederlandse universitaire sterrenkunde-instituten samenwerken. Ze is ook het Nederlandse mediacontact van de Europese sterrenkundige organisatie ESO. Daarnaast doet zij voor verscheidene opdrachtgevers (journalistieke) projecten op het gebied van wetenschapscommunicatie en is zij gastdocent wetenschapsvoorlichting aan de Rijksuniversiteit Groningen. Planetoïde (12631) Mariekebaan is naar haar vernoemd. Zij heeft al eerder astronomische themareizen naar Chili geleid.

Govert Schilling

Govert Schilling

Is freelance wetenschapsjournalist en publicist. Hij schrijft over sterrenkunde en ruimteonderzoek voor kranten en tijdschriften in binnen- en buitenland. Hij publiceerde tientallen boeken over uiteenlopende sterrenkundige onderwerpen. Regelmatig geeft hij op radio en tv toelichting op ontwikkelingen in de astronomie. Daarnaast verzorgt hij publiekslezingen en cursussen, en is hij eindredacteur van de populaire website allesoversterrenkunde.nl. Voor zijn werk op het gebied van de popularisering van de sterrenkunde ontving Govert diverse prijzen en onderscheidingen, waaronder de Simon Stevin-kijker van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (1989, samen met astronaut Wubbo Ockels) en de Eureka-oeuvreprijs van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (2002). In 2007 werd planetoïde (10986) Govert naar hem genoemd door de Internationale Astronomische Unie.

Samenwerking

New Scientist

New Scientist

Verwondert en verandert je kijk op de wereld met fascinerende ideeën uit de wetenschap. New Scientist is hét internationaal toonaangevende magazine over wetenschap en technologie. Dankzij de focus op ‘ideeën die de wereld veranderen’ en de balans tussen diepgang en toegankelijkheid, is New Scientist populair bij een breed publiek. Zie de website van het magazine voor meer informatie.