Oekraïne • Cultuur-historische ontdekking van het 'grensland' i.s.m. HOVO Utrecht en Nijmegen

De Reis

A UKR4627Oekraïne is veruit het grootste land van Europa, toch hebben niet veel Europeanen het bezocht. Zeker tot haar onafhankelijkheid in 1991 realiseerden zich maar weinigen van ons dat Oekraïne over een eigen taal, cultuur en geschiedenis beschikt die in vele opzichten sterk afwijken van die van Rusland. Dit laatste land ontkent overigens dit feit nog altijd en meent zelfs dat Oekraïne eigenlijk geen onafhankelijke staat zou moeten zijn - niet voor niets noemen Russen het traditioneel ‘Klein-Rusland’. Oekraïne - dat letterlijk ‘aan de grens’ betekent - stond inderdaad lange tijd onder de Russische invloedssfeer. Tegelijkertijd heeft het eveneens lange perioden aan Europese invloeden blootgestaan dankzij de overheersing door onder meer de Litouwers, de Polen en de Habsburgers, maar er zijn ook Joodse invloeden. Bovendien hebben de Oekraïners korte tijd een eigen onafhankelijke Kozakkenstaat gekend.
Wie deelneemt aan deze rondreis maakt aan de hand van heel diverse bezoeken uitgebreid kennis met de eeuwenoude cultuur en afwisselende natuur van Oekraïne. Naast vele historische highlights in steden als Kiev, Odessa, Tsjernivtsi en Lviv zien we ook intieme huismusea van Oekraïense kunstenaars. Bovendien wandelen we in het Karpatengebergte en maken daar kennis met de lokale Hoetsoelcultuur.
De twee dagen die onze reis ons door Moldavië voert geven een extra dimensie aan de reis. Niet alleen verkort dit de reistijd van de Zwarte Zee naar de Karpaten aanzienlijk, het geeft ook een inkijkje in een andere voormalige Sovjetrepubliek op de grens tussen de EU en Rusland.
Karel Onwijn zal zijn tijdens vele reizen verzamelde kennis van deze regio graag met u delen.

Nota Bene

Labrys Reizen organiseert deze reis in samenwerking met HOVO Utrecht en HOVO Nijmegen. HOVO is gespecialiseerd in hoger onderwijs voor ouderen en staat garant voor de inhoudelijke expertise van de reisleiding. Het programma van de reis sluit naadloos aan bij de cursus ‘Op ontdekkingstocht in ‘Grensland’ - cultuur-historische kennismaking met Oekraïne’, die op 14 november 2019 begint. Meer informatie over de cursus vindt u hier. Aan de HOVO Nijmegen geeft Karel Onwijn een cursus over Oekraïne die start in januari 2020.

Programma

dag 1, vr 15-05

Directe lijnvlucht Amsterdam - Kiev en transfer naar ons hotel. Eerste kennismaking met de stad tijdens een korte wandeling rond het Onafhankelijkheidsplein waar we onder meer monumenten vinden ter nagedachtenis van de gevallenen van de Euromaidan (2014).

dag 2, za 16-05

Kiev werd in de negende eeuw gesticht door Scandinavische handelaren. Het centrum is fraai gelegen boven de breed uitwaaierende Dnjepr met aangenaam veel groen. Tijdens de tsarentijd verrezen fraaie stadspaleizen en kerken in barokstijl. Tijdens de tweede helft van de negentiende eeuw en de vroege twintigste eeuw lieten rijke burgers fraaie woningen bouwen. Ook de majestueuze opera is uit deze periode. Na de Tweede Wereldoorlog verrezen in fraaie Stalinistische stijl nieuwe gebouwen, zoals langs de Chresjtsjatik-boulevard. In sommige metrostations vinden we dezelfde monumentale stijl terug. We wandelen door het oude centrum en komen onder meer langs de middeleeuwse Gouden Poort, de Nationale Opera en de negentiende-eeuwse neo-Byzantijnse Sint-Volodymyrkathedraal met prachtige muurschilderingen van de kunstenaars Viktor Vaznetsov en Michail Vroebel. Ook bezoeken we Kievs oudste kerk, de Sint-Sofiakathedraal (elfde eeuw, UNESCO-monument), waar we vele oorspronkelijke fresco’s en mozaïeken bekijken, en zien we het schitterende Sint-Michaelsklooster, dat eerder door de Sovjet was opgeblazen. Vervolgens lopen we naar de Sint Andreas-kathedraal vanwaar we een mooi uitzicht over de omgeving hebben. Na de lunch dalen we te voet af naar de negentiende-eeuwse handelswijk Podil, aan de oever van de Dnjepr, en keren daarna per funiculaire weer terug naar de bovenstad. Daar leren we in het prachtig gerestaureerde houten woonhuis van de negentiende-eeuwse dichter en schilder Taras Sjevtsjenko meer over diens leven en werk en zijn rol in de opleving van het Oekraïense nationalisme. We sluitend deze dag af met een bezoek aan het Nationale Kunstmuseum dat een grote collectie Oekraïense iconen en schilderijen heeft.

dag 3, zo 17-05

De touringcar brengt ons naar het klooster Kiev-Petsjersk Lavra, oftewel het Heilige Holenklooster. Eertijds woonden er monniken in de ondergrondse gangen, nu dienen ze als laatste rustplaats voor hun gemummificeerde stoffelijke resten. De bovengrondse kloostergebouwen herbergen het Museum van Historische Schatten, met een fraaie collectie Scythen-goud. Vlakbij waakt Moeder Oekraïne, een kolossaal standbeeld van mica, over land en volk. Aan haar voeten ligt het Museum van de Grote Patriottische Oorlog, dat de grote verliezen tijdens de Tweede Wereldoorlog herdenkt. Een kort, maar indrukwekkend bezoek aan het Holodomor-museum leert ons meer over de grote hongersnood van de jaren ‘30, veroorzaakt door de gedwongen collectivisering van de landbouw. ’s Avonds gezamenlijk diner in een lokaal restaurant. Aansluitend transfer naar het station, vanwaar onze nachttrein naar Odessa vertrekt.

dag 4, ma 18-05

Na aankomst in Odessa transfer naar ons hotel. Na het ontbijt is het tijd voor onze verkenning van het compacte, goed bewaarde centrum. Odessa werd in 1794 door tsarina Catharina de Grote gesticht en in korte tijd opgezet. De Russische adel bouwde er luisterrijke stadspaleizen in verschillende stijlen, waaronder rococo, neoclassicisme en art nouveau. De voorname Primorski-boulevard en de Deribasov-straat lijken gemaakt om over te flaneren. De monumentale, in de film van Eisenstein vereeuwigde Potjomkin-trappen leiden naar de waterkant. We brengen een bezoek aan het Literatuurmuseum in het Gagarin-paleis, een must in een stad die voorkomt in de verhalen van beroemde schrijvers als Poesjkin, Boenin, Paustovski en Babel. Ook op schilders had de stad een grote aantrekkingskracht, blijkens de naoorlogse avant-gardekunst in het Museum voor Moderne Kunst. Indien mogelijk kunt u een concert bijwonen in de Philharmonie, die is gevestigd in de schitterende voormalige Beurs, of een ballet- of operavoorstelling in de fraaie, gerestaureerde Opera (niet inbegrepen).

dag 5, di 19-05

Tijdens een wandeling over de exotische Privoz-markt is het mogelijk te proeven van op grote schaal aangeboden lokale eetwaren en een praatje te maken met de lokale bevolking. Vervolgens onderzoeken we ondergronds een (klein deel van) het uitgestrekte labyrint aan onderaardse gangen onder Odessa, dat is ontstaan door het eeuwenlang uitgraven van kalksteenlagen, nodig voor de bouw van de stad. Zowel smokkelaars als partizanen hebben hiervan dankbaar gebruik gemaakt. Daarna bezoeken we het Museum voor Schone Kunsten, met een interessante collectie Russische en Oekraïense kunst, met werken van onder meer Sjevtsjenko, Aizazovski en Repin.

dag 6, wo 20-05

Vroeg vertrek richting Moldavië. Alvorens de grens over te steken bezoeken we het goed bewaard gebleven Turkse fort Akkerman. Aan beide zijden van de grens wordt wijn verbouwd. In het centrum van Moldavië bezoeken we de wijngaard Cricova en proeven daar uiteraard van de lokale wijnen. Vervolgens rijden we door naar ons hotel in de Moldavische hoofdstad Chisinau.

dag 7, do 21-05

Het aangenaam groene Chisinau werd in de vijftiende eeuw gesticht. Een wandeling voert ons langs fraaie, classicistische gebouwen, orthodoxe kerken en monumentale (post) Sovjetarchitectuur. Vervolgens rijden we naar Orheiul Vechi. Hier bezichtigen we een dertiende-eeuws grotklooster en de resten van een Geto-Dacisch fort, dat teruggaat tot de zesde eeuw vóór Christus. Na ons bezoek rijden we naar onze volgende pleisterplaats, Tsjernivtsi, in Oekraïne.

dag 8, vr 22-05

Tsjernivtsi (voorheen Czernowitch), ook wel Klein-Wenen genoemd, is een prachtig stadje en een mooi voorbeeld van het multiculturele karakter van het Oostenrijks-Habsburgse rijk. We verkennen het centrum met zijn kerken en culturele instellingen. We bezichtigen het Joods Museum in het oude en nog steeds in gebruik zijnde Judisches Nationalhaus, en het kunstmuseum, waar we een goed beeld krijgen van de kunst en kunstnijverheid uit de Boekovina tussen de zeventiende en de twintigste eeuw. We brengen ook een bezoek aan de universiteit, gevestigd in de voormalige residentie van de Boekovinische metropoliet.

dag 9, za 23-05

We rijden naar Kolomyia, gelegen aan de rand van het Oekraïense deel van het Karpatengebergte. In het lokale museum maken we kennis met het bergvolk der Hoetsoelen én met de kunstnijverheid waar het bekend om staat. Vervolgens rijden we dieper de Karpaten in. Vanuit het skioord Vorochta maken we een wandeltocht van circa 1,5 uur. Vandaag of morgen zien we zeker ook een van de traditionele houten kerken met hun typerende decoraties. Een overnachting in het prachtig gelegen dorpje Verchovyna.

dag 10, zo 24-05

Een bezoek aan het museum van Roman Kumluk leert ons meer over de volkscultuur der Hoetsoelen. Het aan de grens met Roemenië gelegen Rachiv is volgens een negentiende-eeuws monument het geografische middelpunt van Europa. In dit uiterste zuidwestelijke deel van de Oekraïense Karpaten maken we een tweede wandeltocht van circa 1,5 uur. Vervolgens reizen we door naar Jaremtsje, waar we een korte wandeling maken naar de Dovboesjka-kliffen en de Probiy-waterval.

dag 11, ma 25-05

Op weg naar Lviv bezoeken we Ivano-Frankivsk, dat haar grootste bloeiperiode kende onder de Habsburgers. Het raadhuis in art decostijl en enkele mooie achttiende-eeuwse kerken getuigen hiervan. Vlak bij de stad lag in de Tweede Wereldoorlog Kamp Stanislau, waar ook Nederlandse officieren gevangen zaten. We bezoeken de begraafplaats met haar oorlogsgraven. Na de lunch rijden we door naar Lviv, Lvov, Lwow, Lemberg, Léopol - een stad met vele heersers en vele namen. Grote verwoestingen bleven de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog bespaard, maar de grote Joodse gemeenschap die vooral in de negentiende eeuw zo belangrijk was geweest, werd grotendeels weggevaagd. Ook de grote Poolse gemeenschap is toen naar Polen gedeporteerd. Samen met de Joden vormden zij tot de Tweede Wereldoorlog de ruime meerderheid van de bevolking. Daarom wordt het huidige Lviv ook wel de stad zonder geheugen genoemd. We verkennen deze aangename en cultuur minnende stad tijdens een uitgebreide stadswandeling. De stijlvolle huizen uit de zestiende en de zeventiende eeuw rondom het Pools aandoende Rynok-plein contrasteren met de barok van de meeste kerken, zoals de Latijnse Kathedraal, de uitbundig versierde Boyim-kapel, de Dominicaanse kathedraal, de Armeense kerk en de Sint-Petrus-en-Paulus-Jezuïetenkerk. We beklimmen ook de toren van het in renaissance stijl gebouwde Ratoesja met een prachtig uitzicht. Om de oude binnenstad heen bevindt zich brede negentiende-eeuwse Vrijheidsboulevard met in het midden een groene strook waar de bevolking bij mooi weer uitbundig flaneert. We vinden hier veel jugendstil-gebouwen en ook het in Weense neorenaissancestijl gebouwde Opera- en Ballettheater. We zullen ten slotte ook op zoek gaan naar de restanten van het Joodse verleden van de stad inclusief de overblijfselen van de Gouden Roos-synagoge.

dag 12, di 26-05

Verdere verkenning van Lviv. We bezichtigen de in rococo-stijl gebouwde Sint-Joriskathedraal en de universiteit, gesticht in 1661. Op de bosrijke Lychakivsky-begraafplaats is het aangenaam dwalen tussen de graven, die soms zeer rijk versierd zijn. Ook hier vinden we een Nederlands oorlogsgraf. Vanaf de hooggelegen burcht hebben we een prachtig uitzicht over de stad. 's Middags bezoeken we eerst de Nationale Kunstgalerij, dat over een indrukwekkende collectie Oekraïnse kunst beschikt, waaronder mooie iconen en negentiende- en twintigste-eeuwse schilderijen. We sluiten de dag af met een bezoek aan het Nationaal Museum van de Slachtoffers van de Bezetting, een zeer goed gedocumenteerde tentoonstelling over Oekraïne ten tijde van de Nazi- en Sovjetbezetting, ondergebracht in een voormalige gevangenis.

dag 13, wo 27-05

Vroege transfer naar de luchthaven voor onze indirecte vlucht naar Amsterdam.

Vervoer en verblijf

Vervoer naar de bestemming

We maken gebruik van comfortabele lijnvluchten van Amsterdam naar Kiev heen en van Lviv naar Amsterdam via Kiev terug per Ukraine International. Op de terugreis wordt uw bagage tijdens de overstap automatisch getransporteerd, zodat u er geen omkijken naar heeft.
De vluchttijden zijn:
15-05-2020: Amsterdam - Kiev, 13.15 - 17.05 uur
27-05-2020: Lviv - Kiev, 07.00 - 08.10 uur
27-05-2020: Kiev - Amsterdam, 09.50 - 11.55 uur
Voor elke deelnemer is ruimbagage à 23 kilo inbegrepen.
NB 1 Genoemde tijden zijn plaatselijke tijden. In Oekraïne is het één uur later dan in Nederland.
NB 2 Zie www.anvr.nl/vervoersvoorwaarden voor de vervoers- en bagagevoorwaarden van de betreffende vliegmaatschappij.

Vervoer ter plaatse

De rondreis wordt uitgevoerd met een moderne, comfortabele touringcar voorzien van airconditioning. We maken voor het vervoer van Kiev naar Odessa gebruik van tweepersoonscoupés in de nachttrein. Van Odessa naar Tsjernivtsi kiezen we voor een rit door Moldavië, de snelste route met bovendien enkele interessante bezoeken.

Hotels en maaltijden

U verblijft in uitstekende drie- en viersterrenhotels. Houdt er rekening mee dat de inrichting zeker in kleinere plaatsen niet geheel strookt met onze westerse inzichten over smaak. Alle kamers zijn uiteraard voorzien van douche/bad en toilet.
De Oekraïense en Moldavische keuken zijn goed en smakelijk. Er zijn invloeden van de Joodse, de Russische, de Midden-Europese en de Griekse keuken. Er wordt veel varkens- en rundvlees gegeten, gecombineerd met verse groenten en salades.
Zowel Oekraïne als Moldavië kennen een eeuwenoude wijntraditie. Daarnaast zijn bier en pruimenjenever geliefde dranken.
De inbegrepen maaltijden vinden plaats in de hotels of in plaatselijke restaurants. Enkele lunches worden u aangeboden in de vorm van een lunchpakket. Op momenten dat de maaltijd niet inclusief is, krijgt u voldoende tijd om op eigen gelegenheid te eten.

Praktisch

Boek Oekraïne

Alle deelnemers ontvangen een exemplaar van de Dominicus landengids Oekraïne van de hand van de reisleider, drs. Karel Onwijn. U ontvangt het boek zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt en de reis definitief doorgang vindt.

Zwaarte van de reis

Onze reizen zijn met zorg samengesteld en kennen een aangenaam tempo. Dit betekent dat het programma goed gevuld is, maar dat er veel tijd wordt ingeruimd voor alle onderdelen. Het is belangrijk dat u over een goede conditie beschikt en goed ter been bent. Zo niet, dan bemoeilijkt dit een soepel verloop van de reis, wat zowel voor u als voor uw medereizigers vervelend is. Geschikt schoeisel is vereist, omdat we veel bezienswaardigheden te voet bekijken en we bovendien een aantal natuurwandelingen maken in de Karpaten. Uiteraard is het mogelijk af en toe een programmaonderdeel over te slaan en rust te nemen, indien u daar behoefte aan heeft. Indien u eraan twijfelt of deze reis voor u geschikt is, kunt u gerust telefonisch contact met Labrys Reizen opnemen. We zullen dan samen de mogelijkheid van uw deelname bespreken met het oog op uw lichamelijke conditie en de specifieke zwaarte van de reis.

Gezondheid

Er zijn geen inentingen of andere gezondheidsmaatregelen verplicht voor reizigers die uit West-Europa arriveren, maar een vaccinatie tegen hepatitis A en DTP wordt aanbevolen. Raadpleegt u tijdig uw huisarts of de plaatselijke GGD voor meer details.
Kraanwater moet u niet drinken. Er zijn overal flessen mineraalwater verkrijgbaar.

Weer

De tweede helft van mei is een zeer geschikte periode voor een rondreis door Oekraïne en Moldavië. De temperatuur is doorgaans zeer aangenaam; we mogen rekenen op een gemiddelde maximumtemperatuur van 20 ºC in de lager gelegen regio’s. In de Karpaten is het wat koeler en kan het ’s nachts behoorlijk afkoelen. Er kan af en toe een bui vallen (bron: www.klimaatinfo.nl). Er zijn behoorlijke afwijkingen mogelijk van deze statistische waarden.

Grensdocumenten

Voor deze reis volstaat een identiteitskaart niet. Uw paspoort dient tenminste tot zes maanden na terugkomst geldig te zijn, dus t/m 27 november 2020, met minstens twee lege bladzijden naast elkaar.
NB Het aanschaffen/vernieuwen van een paspoort duurt minimaal vijf werkdagen.

Geld

De Oekraïense munteenheid is de Hrivna (UAH), in Moldavië hanteert men de Moldavische lei (MDL). Pinautomaten zijn in een groot aantal plaatsen aanwezig. Het verdient sterk de voorkeur om ter plaatse geld op te nemen. Eventueel kunt u contant geld bij de banken of wisselkantoren wisselen. Bij het opnemen van Oekraïens en Moldavisch geld in Nederland wordt een ongunstiger koers gehanteerd.
Om u beter te beschermen tegen fraude in het buitenland, zijn door de meeste Nederlandse banken de betaalpassen automatisch geblokkeerd voor pinnen buiten eurolanden. Neem tijdig met uw bank contact op om te controleren of u met uw pas geld kunt opnemen in Oekraïne en Moldavië. Eventueel moet u bij uw bank het profiel van uw betaalpas omzetten naar wereldwijd betalen.

Entrees

De entreeprijzen conform het programma zijn bij de reissom inbegrepen.

CO2-compensatie

Labrys Reizen compenseert de CO2-uitstoot van de reis via de South Pole Group. Meer informatie over de South Pole Group vindt u hier.

Inschrijving

U kunt zich voor deze reis aanmelden door het inschrijfformulier op onze website of op de pagina’s 109-110 van de brochure Exclusieve groepsreizen geheel in te vullen en te zenden naar Labrys Reizen. Desgewenst kunt u bij Labrys Reizen een papieren inschrijfformulier opvragen. Op het inschrijfformulier kunt u aangeven welke verzekeringen u wilt afsluiten en welke speciale wensen u eventueel heeft, zoals een eenpersoonskamer of een bepaald dieet. Op het inschrijfformulier dient u uw persoonsgegevens in te vullen conform uw paspoort of identiteitskaart. Deze gegevens worden onder andere gebruikt voor de vliegtickets. Indien de gegevens niet exact overeenstemmen met de gegevens in uw paspoort of identiteitskaart, moet u rekenen met (hoge) extra kosten op de luchthaven. Deze kosten zijn voor uw eigen rekening.
Na inschrijving ontvangt u van Labrys Reizen een boekingsbevestiging en een factuur, waarop de betalingstermijnen staan gespecificeerd. U ontvangt van ons bericht zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt en de reis doorgaat. Indien een reis vanwege een te gering aantal deelnemers geen doorgang kan vinden, berichten we u dat uiterlijk zes weken vóór vertrek. Circa vier weken vóór vertrek ontvangt u de reisbescheiden, waaronder een deelnemerslijst, een hotellijst en praktische informatie. Indien u de reisbescheiden twintig dagen vóór vertrek nog niet heeft ontvangen, neem dan contact met ons op.

Reisleiding

drs. Karel Onwijn

drs. Karel Onwijn

Historicus en publicist. Hij reist al sinds eind jaren tachtig door de landen van de voormalige Sovjet-Unie en was er jarenlang correspondent. Geeft ook colleges en interculturele trainingen over deze landen. Hij schreef diverse boeken, waaronder Standplaats Moskou en de Dominicus-reisgidsen Georgië en Armenië, Rusland en Oekraïne.

Samenwerking

HOVO

HOVO

Hoger Onderwijs voor Ouderen (HOVO) is het hoger onderwijs dat specifiek is gericht op de educatie van senioren, met cursussen over kunst, cultuur, filosofie, geschiedenis, psychologie, exacte vakken en meer. Zie de website van HOVO Nederland voor meer informatie.