Duitsland en de Koude Oorlog • i.s.m. Historisch Nieuwsblad

De Reis

A DEU4215In de periode na de Tweede Oorlog werd het verwoeste Duitsland het toneel van een machtsstrijd tussen het kapitalistische Westen enerzijds en het communistische Oosten anderzijds, een strijd die de boeken in is gegaan als de Koude Oorlog. Als gevolg van deze spanningen werd Duitsland verdeeld in de Bondsrepubliek Duitsland – het vrije Westen – en de Duitse Democratische Republiek die onder overheersing van de Sovjetunie bleef.
Niet alleen het land zelf werd gesplitst, ook de hoofdstad Berlijn moest eraan geloven, met een muur dwars door de stad als resultaat. Deze situatie zou zo blijven tot aan Die Wende in 1989 en de val van de Berlijnse Muur. Langs de Duits-Duitse grens en natuurlijk in Berlijn zelf zijn echter nog vele stille getuigen van deze splitsing terug te vinden. Tijdens deze reis gaan we op zoek naar de overblijfselen en de verhalen uit deze tijd van gewapende vrede.

Nota Bene
Labrys Reizen organiseert deze reis in samenwerking met Historisch Nieuwsblad. Historisch Nieuwsblad werpt nieuw licht op grote gebeurtenissen uit het verleden en staat garant voor de inhoudelijke expertise van de reisleiding en een bijzonder programma.
De reis verschilt in sommige opzichten van onze andere reizen. We wijzen u erop dat de entreekosten, de meeste maaltijden (lunches en diners) en de fooien niet zijn inbegrepen; in samenspraak met u zal de reisleider met alle plezier een goed restaurant reserveren om gezamenlijk te dineren. Bij de reisgegevens staat aangegeven wat op deze reis in- danwel exclusief is.

Programma

dag 1, vr 10-05

Ochtendvlucht naar Hannover, vanwaar we naar de stad Wolfsburg rijden. Hier krijgen we een rondleiding in de Volkswagen-fabriek. Dit automerk is het ultieme symbool van de wederopstanding van Duitsland en de kracht van de markteconomie, de redenen waarom het Westen uiteindelijk de Koude Oorlog won. In de namiddag is er nog wat vrije tijd. Wellicht brengt u een bezoek aan het Auto Museum van Volkswagen of misschien het veelgeprezen Kunstmuseum. Welkomstdiner en overnachting in Wolfsburg.

dag 2, za 11-05

Wolfsburg lag in de tijd van de Koude Oorlog niet ver van het IJzeren Gordijn, de grens tussen het Oostblok en het vrije Westen. Op slechts enkele kilometers afstand vinden we de grensovergang Helmstedt-Marienborn. Omdat dit het begin was van de kortste route tussen de Bondsrepubliek en West-Berlijn was dit de belangrijkste grensovergang en werd daarom ook wel Checkpoint Alpha genoemd. We bezoeken de Gedenkstätte Deutsche Teilung Marienborn en het Zonengrenz Museum in Helmstedt zelf, waar onder ander maquettes van de toenmalige situatie te zien zijn. Per bus volgen we de voormalige grens naar het zuiden. Nabij Fulda vinden we de NAVO-observatiepost Point Alpha. Deze post keek uit over de Fulda Gap, een strategisch punt ten tijde van de Koude Oorlog. Mocht er daadwerkelijk een oorlog uitbreken, dan was dit de meest logische locatie voor de Sovjets en de bondgenoten uit het Warschaupact om toegang tot de Rijn te krijgen en deze over te kunnen steken. We horen de verhalen van een van de omwonenden over hoe het geweest moet zijn om in die tijd nabij het kamp te wonen. Overnachting in Fulda.

dag 3, zo 12-05

Een lange dag vandaag. We steken de voormalige grens over en gaan naar het Thüringer Wald, waar we een rondleiding door de ondergrondse Frauenwald Bunker krijgen. Deze bunker werd in de jaren ’80 van de vorige eeuw gebouwd door het Ministerium für Staatssicherheit als strategische uitvalsplaats en als schuilplaats. Er konden tot 130 personen een jaar lang overleven, of in het geval van een atoomaanval 6-8 dagen. Verder oostwaarts bereiken we het stadje Mödlareuth, dat letterlijk door het IJzeren Gordijn in tweeën gesplitst werd. We wandelen door het plaatsje op zoek naar de overblijfselen langs de Tannbach, het beekje dat de grens vormde, en bezoeken het Deutsch-Deutsches Museum dat verhaalt over de wonderlijke geschiedenis van dit kleine plaatsje. Aan het einde van de middag vertrek naar Berlijn waar we in de avond arriveren. Vier overnachtingen in Berlijn.

dag 4, ma 13-05

De Berlijnse Muur is in de tijd van de Koude Oorlog tot symbool van de Duitse tweedeling geworden. De splitsing tussen Oost- en West-Berlijn splitste niet alleen de stad, maar ook vele families in tweeën. Te voet en per OV reizen we vandaag door Berlijn op zoek naar belangrijke punten rond de Muur. Daarbij slaan we grensovergang bij Checkpoint Charlie en de Gedenkstätte Berliner Mauer natuurlijk niet over.

dag 5, di 14-05

In de ochtend rijden we naar de rand van de stad. De Teufelsberg is geen natuurlijke heuvel, maar is ontstaan uit de resten van de nooit afgebouwde militair-technische school van de nationaal-socialisten. Daarbovenop kwam het puin van het gebombardeerde Berlijn. Het bleek voor de Amerikanen een ideale basis voor een spionage-station. Na Die Wende raakte het in verval en werd het gebied geteisterd door vandalisme. Een gids leidt ons over het enorme terrein vol radarbollen en graffiti. In de voormalige Amerikaanse sector ligt het Alliierten Museum, dat het verhaal vertelt van de Westerse bezettingsmachten in Berlijn, over de democratisering in de eerste jaren na de oorlog, de conflicten tussen Oost en West en de Berlijnse Luchtbrug. Voor dit laatste onderwerp brengen we ook een bezoek aan de voormalige luchthaven Tempelhof. Van 1948 tot 1949 werden met vliegtuigen vele tonnen voedsel, medicijnen en bouwmateriaal West-Berlijn binnengevlogen.

dag 6, wo 15-05

We bezoeken het Tränenpalast, de controlepost op station Friedrichtstraße voor reizigers vanuit Oost- naar West-Berlijn. Bezoekers waren in de tijd van DDR voornamelijk West-Berlijners die op bezoek bij familie waren geweest. Voor veel Berlijners is het gebouw dan ook verbonden met emoties en verdriet. In het voormalige Ministerium für Staatssicherheit is vandaag de dag het Stasi-museum te vinden. Het museum vertelt zowel de geschiedenis van de Stasi als de werkwijze van deze geheime dienst. Er wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan het verzet tegen het DDR-bewind. Brieven, krantenartikelen en foto’s laten zien hoe het protest tegen de DDR-regering en de Stasi vorm kreeg. We eindigen vandaag met een ondergrondse wandeling onder leiding van een gids van Berlin Unterwelten, waarin we op zoek gaan naar vluchttunnels tussen Oost- en West-Berlijn. ’s Avonds gezamenlijk afscheidsdiner.

dag 7, do 16-05

De ochtend van de laatste dag is ter vrije besteding. U kunt een bezoek brengen aan een van de vele musea die de stad rijk is, zoals het DDR museum of het Museum voor Hedendaagse Kunst in de Hamburger Bahnhof. In de middag transfer naar de luchthaven en terugvlucht naar Amsterdam.

Vervoer en verblijf

Vervoer naar de bestemming

We maken gebruik van comfortabele lijnvluchten van Amsterdam naar Hannover en van Berlijn naar Amsterdam per KLM.
De vluchttijden zijn:
10-05-2019: Amsterdam - Hannover, 09.25 - 10.20 uur
16-05-2019: Berlijn - Amsterdam, 17.30 - 18.50 uur
Voor elke deelnemer is ruimbagage à 23 kilo inbegrepen, gebaseerd op het Flying Blue-tarief.
NB Zie www.anvr.nl/vervoersvoorwaarden voor de vervoers- en bagagevoorwaarden van de betreffende vliegmaatschappij.

KLM-ruimbagage

Deze reis is gebaseerd op directe lijnvluchten per KLM. Voor het meenemen van ruimbagage rekent KLM op dit traject kosten. Voor Flying Blue-deelnemers geldt een gereduceerd tarief. Dit gereduceerde tarief is opgenomen in de reissom. Er zijn geen kosten verbonden aan het aanmelden voor het Flying Blue-programma via www.klm.nl.
Reizigers die zich niet wensen aan te melden voor het Flying Blue-programma, dienen voor 1 stuk ruimbagage tot 23 kilo € 20,- extra kosten te betalen per retourreis. Deelnemers ontvangen nadere informatie.
NB Voor Platinum-, Silver- of Goldkaarten van Flying Blue gelden afwijkende voorwaarden.

Vervoer ter plaatse

De rondreis door Duitsland wordt uitgevoerd met een moderne, comfortabele touringcar voorzien van airconditioning. In Berlijn wordt twee dagen per openbaar vervoer gereisd.

Hotels en maaltijden

Het verblijf zal plaatsvinden in comfortabele viersterrenhotels. Alle kamers beschikken over douche/bad, toilet en airconditioning. De hotels zijn gekozen vanwege hun comfort of hun strategische ligging.
De diners vinden plaats in lokale restaurants. Op dag 3 nemen we een lunchpakket mee.

Praktisch

Zwaarte van de reis

Onze reizen zijn met zorg samengesteld en kennen een aangenaam tempo. Dit betekent dat het programma goed gevuld is, maar dat er veel tijd wordt ingeruimd voor alle onderdelen. Het is belangrijk dat u over een goede conditie beschikt en goed ter been bent. Zo niet, dan bemoeilijkt dit een soepel verloop van de reis, wat zowel voor u als voor uw medereizigers vervelend is. Uiteraard is het mogelijk af en toe een programmaonderdeel over te slaan en rust te nemen, indien u daar behoefte aan heeft. Indien u eraan twijfelt of deze reis voor u geschikt is, kunt u gerust telefonisch contact met Labrys Reizen opnemen. We zullen dan samen de mogelijkheid van uw deelname bespreken met het oog op uw lichamelijke conditie en de specifieke zwaarte van de reis.

Weer

Begin mei is een zeer geschikte periode voor een cultuurreis door Oost-Duitsland. We mogen rekenen op een gemiddelde maximumtemperatuur van 19 ºC (bron: www.klimaatinfo.nl). Er zijn behoorlijke afwijkingen mogelijk van deze statistische waarden.

Grensdocumenten

Voor reizen binnen Europa dient uw paspoort of identiteitskaart geldig te zijn tot en met de datum van terugkeer.
NB Het aanschaffen/vernieuwen van een identiteitsbewijs duurt minimaal vijf werkdagen.

Geld

Duitsland maakt deel uit van de EMU; u kunt dus overal met euro’s terecht. Pinautomaten zijn in de meeste plaatsen aanwezig. Tevens kunt u in veel winkels en hotels met de gangbare creditcards betalen.

Entrees

De entreeprijzen conform het programma zijn niet bij de reissom inbegrepen.

CO2-compensatie

Labrys Reizen compenseert de CO2-uitstoot van de reis via de South Pole Group. Meer informatie over de South Pole Group vindt u hier.

Inschrijving

U kunt zich voor deze reis aanmelden door het inschrijfformulier op onze website of op de pagina’s 109-110 van de brochure Exclusieve groepsreizen geheel in te vullen en te zenden naar Labrys Reizen. Desgewenst kunt u bij Labrys Reizen een papieren inschrijfformulier opvragen. Op het inschrijfformulier kunt u aangeven welke verzekeringen u wilt afsluiten en welke speciale wensen u eventueel heeft, zoals een eenpersoonskamer of een bepaald dieet. Op het inschrijfformulier dient u uw persoonsgegevens in te vullen conform uw paspoort of identiteitskaart. Deze gegevens worden onder andere gebruikt voor de vliegtickets. Indien de gegevens niet exact overeenstemmen met de gegevens in uw paspoort of identiteitskaart, moet u rekenen met (hoge) extra kosten op de luchthaven. Deze kosten zijn voor uw eigen rekening.
Na inschrijving ontvangt u van Labrys Reizen een boekingsbevestiging en een factuur, waarop de betalingstermijnen staan gespecificeerd. U ontvangt van ons bericht zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt en de reis doorgaat. Indien een reis vanwege een te gering aantal deelnemers geen doorgang kan vinden, berichten we u dat uiterlijk zes weken vóór vertrek. Circa twee weken vóór vertrek ontvangt u de reisbescheiden, waaronder een deelnemerslijst, een hotellijst en praktische informatie. Indien u de reisbescheiden acht dagen vóór vertrek nog niet heeft ontvangen, neem dan contact met ons op.

Reisleiding

dr. Willem Melching

dr. Willem Melching

Is historicus en Duitslandkenner en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoeksterrein is het twintigste-eeuwse Duitsland in Europese context. In het kader van zijn werkzaamheden begeleidt hij geregeld reizen en geeft hij in de media commentaar op actuele ontwikkelingen in ons buurland. Recentelijk verschenen van zijn hand een geschiedenis van de DDR en een veelgeprezen Hitler-biografie. Ook publiceerde hij Ooggetuigen van het Derde Rijk en maakte hij een bloemlezing uit de dagboeken van Joseph Goebbels. Willem Melching is een medewerker van Historisch Nieuwsblad.

Prof. dr. Maarten van Rossem

Prof. dr. Maarten van Rossem

Studeerde geschiedenis en promoveerde in 1983 op een studie van Joodse intellectuelen in de Verenigde Staten. Vanaf 1996 was hij bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. In 2004 werd hem door de KNAW de Eureka Prijs toegekend vanwege zijn verdiensten voor de popularisering van de wetenschap. Van Rossem geeft regelmatig commentaar op politieke en culturele kwesties op radio en televisie. Hij publiceerde talloze boeken waaronder Drie Oorlogen. Een kleine geschiedenis van de 20e eeuw. Maarten van Rossem is een medewerker van Historisch Nieuwsblad en heeft een eigen blad: Maarten!.

Samenwerking

Historisch Nieuwsblad

Historisch Nieuwsblad

Brengt spannende, ontroerende, absurde en belangwekkende verhalen van alle tijden samen. Met prominente historici neemt het u mee naar het verleden, onthult het feiten die u nog niet wist en legt het verbanden die u nog niet kende. Zie de website van het magazine voor meer informatie.