Japan, hofreis naar Edo • i.s.m. Historisch Nieuwsblad

De Reis

B JPN2660

Elk jaar moest het opperhoofd van de unieke Hollandse handelspost in Nagasaki op audiëntie bij de shogun, de feitelijke heerser over Japan. Die woonde op een afstand van zo’n 1200 kilometer van Nagasaki in Edo, het huidige Tokyo. Toentertijd duurde deze hofreis naar Edo zo'n twee maanden. Met modern vervoer reizen we het opperhoofd na, waarbij onderweg door verschillende specialisten toelichting wordt gegeven op het VOC-erfgoed. Natuurlijk slaan wij de andere belangrijke highlights onderweg niet over. Met veel plezier herhalen wij deze reis, die we de afgelopen twee jaar ook hebben uitgevoerd.

Naast reisleidster Judith Stalpers leveren de volgende personen onderweg een bijdrage:

  • Remco Vrolijk, medewerker bij de voormalige Nederlandse handelspost in Hirado.
  • Prof. Brian Burke-Gaffney doceert geschiedenis van cultuur aan het Nagasaki Institute of Applied Science en is honorair directeur van Glover Garden, Nagasaki.
  • Carolin Funck is professor sociologie aan Hiroshima University. Zij doet onderzoek naar toerisme in een vergrijzende maatschappij, en helpt mee om afgelegen streken toeristisch attractief te maken. Setonaikai is één van de regio's van haar onderzoek.
  • Matsuda Kiyoshi is emeritus hoogleraar geschiedenis van de Universiteit van Kyoto. Hij is dé expert betreffende de Japans-Nederlandse geschiedenis rond de Edo-tijd.
  • Drs. Isabel van Daalen is Japanologe, woont sinds 1985 in Japan en doet nu zo'n 20 jaar onderzoek naar de rol van de tolken op Deshima. Ze heeft een enorme hoeveelheid feiten, cijfers en anekdotes paraat over het leven van de Hollanders en de Japanners in en rond de VOC-handelspost.

 Op de website van het NRC verscheen onlangs een interessant artikel over de brug tussen Deshima en Nagasaki.

Programma

Japan Edo kaartje

dag 1, di 08-05

Rond het middaguur vertrek van Amsterdam naar Fukuoka, met overstap in Helsinki.

dag 2, wo 09-05

’s Ochtends aankomst in Fukuoka op het zuidelijke Japanse eiland Kyushu. Wij rijden meteen de mooie weg van 100 km naar het naar het havenstadje Hirado op het gelijknamige eilandje. Remco Vrolijk geeft ons een eerste inzicht in de lokale VOC-achtergronden. Dan gaan we naar ons hotel. Het hotel heeft een traditioneel bad, 'onsen'. Twee overnachtingen.

dag 3, do 10-05

Te Hirado. De Hollandse VOC-kooplieden begonnen in 1609 hun handel met Japan vanaf deze plek. Samen met Remco volgen we de sporen die de Hollandse kooplui in dit oude havenstadje achterlieten. Eén van de oorspronkelijke pakhuizen is hier opnieuw opgebouwd op grond van oude materiaallijsten. We bezoeken het Hirado-kasteel en de residentie van de Matsura-clan die hier heerste gedurende de Edo-periode (1600-1868). Er is een indrukwekkende historische collectie gehuisvest en een prachtig theehuis waar we een theeceremonie bijwonen. Dan rijden we nog naar een klein museum met een tentoonstelling over de 'verboden christenen'.

dag 4, vr 11-05

Op onze weg naar Nagasaki stoppen we in het keramiekstadje Arita waar de VOC vanaf 1653 porselein inkocht voor de handel. Daar bezoeken we een traditionele pottenbakkerij die ook nu nog in handen is van dezelfde familie. Drie overnachtingen in Nagasaki.

dag 5, za 12-05

Tussen 1641 en 1854 hadden de VOC-Hollanders hun handelspost op een kunstmatig eilandje in Nagasaki. De gemeente heeft de restauratie van de houten huizen, omwalling en poorten van Deshima afgerond. Het is nu een charmant openluchtmuseum. Er zijn nog meer 'Hollandse' overblijfselen, zoals de aflopende straatjes bekend als de Dutch Slope en de Hollandse begraafplaats. Hier zal Brian Burke-Gaffney ons de historische achtergronden toelichten. We zullen zien dat ook andere Europeanen hun sporen hebben achtergelaten. De havenstad Nagasaki was van oudsher een culturele smeltkroes.

dag 6, zo 13-05

Je kunt eigenlijk geen bezoek aan Nagasaki brengen zonder even stil te staan bij de tweede atoombom die boven Japan werd afgeworpen, die van 9 augustus 1945 boven Nagasaki, drie dagen na de bom op Hiroshima. De littekens van 'de bom' betreffen niet alleen deze twee steden. Zij gaan de wereld aan, en daarmee onszelf. We bezoeken het Peace Memorial Park en het belendende museum. In de middag gaan we terug naar de VOC-tijd, naar het Nagasaki History Museum met een zeer goed overzicht van de Edo-tijd en de VOC-gesciedenis.

dag 7, ma 14-05

We maken kennis met het Japanse treinsysteem op weg naar Fukuyama. Het is punctueel, schoon, kent een uitmuntende dienstverlening en heeft nog veel meer Japanse eigenaardigheden. Na de hogesnelheidslijn nemen we de boemel en bereiken we het plaatsje Onomichi aan de Japanse Binnenzee. Het VOC-opperhoofd en zijn entourage legden dit traject van de hofreis af per schip over de Binnenzee, de Setonai-kai. De middag is vrij. U kunt het gezellige stadje verkennen, te voet langs de tientallen tempels lopen, op een huurfiets stappen en over de eilandjes in de Binnenzee rijden of op het terras van ons hotel zitten.

dag 8, di 15-05

We maken een boottocht langs voormalige VOC-pleisterplaatsen op verschillende eilandjes in deze bijzonder mooie Binnenzee. Deze boottocht is speciaal voor ons ontworpen en wordt exclusief voor ons uitgevoerd. Prof. Carolin Funck vertelt ons tijdens de tocht over de moderne demografische uitdagingen van deze streek.

dag 9, wo 16-05

's Ochtends reizen we in enkele uren naar Kyoto, de oude keizerlijke hoofdstad. Kyoto ontsnapte aan de brandbommenregens èn de atoombom van de Amerikanen. Kyoto is daarom in tegenstelling tot de meeste andere steden rijk aan historische gebouwen. Vandaag bezoeken we de Ryoan-ji met zijn befaamde rotstuin en het indrukwekkende Gouden Paviljoen. Aan het eind van de dag gaan we naar de levendige wijk Gion, waar ons diner wordt opgeluisterd door een maiko, een jonge geisha.

dag 10, do 17-05

We bezoeken twee tempels die de Japanners in hun hart sluiten. De Sanjusangendo stemt tot inkeer met zijn 1001 beeltenissen van Kannon, de boeddhistische godin van de barmhartigheid. Fujimi Inari Taisha is een vrolijke en aardse tegenpool. Duizenden knalrode torii kruipen de heilige Mt. Inari omhoog. Inari is de Shinto-god van de rijst. Wij volgen de torii en wensen een rijke oogst. Aan het eind van de middag gaan we naar een machiya, een traditioneel huis, van Yoshida-san, een VOC-verzamelaar. Daar ontmoeten we prof. Matsuda Kiyoshi die ons een lesje rangaku geeft: hoe de Hollanders de westerse wetenschap naar Japan brachten.

dag 11, vr 18-05

Met onze touringcar brengen we een bezoek aan het Nijo-kasteel. Dit was de belangrijkste residentie van de Shogun, die hiermee zijn macht tegenover de keizer bewees. Vooral beroemd zijn de grote schermen en plafonds met de meest fantastische natuurschilderingen met tijgers, pijnbomen en reigers van de hand van schilders uit de Kano-school. In de namiddag reizen we van Kyoto naar Tokyo, waar we driemaal overnachten.

dag 12, za 19-05

Bij ons bezoek aan Tokyo laten we ons leiden door de geschiedenis. Isabel van Daalen laat ons allerlei VOC- en andere Hollandse herinneringen ophalen. We bezoeken o.a. naar het Edo Tokyo Museum, de wijk Yaesu en het Keizerpaleis – het eindpunt van de hofreis. Tegelijkertijd snuift u de atmosfeer van de grootste stad ter wereld op, waar traditie en moderniteit hand in hand gaan.

dag 13, zo 20-05

Deze dag is er geen programma. De reisbegeleidster doet graag suggesties, maar u kunt ook met haar meegaan naar het panorama-platform van het Metropolitan Government Building, de serene, keizerlijke Meiji-tempel in zijn grote park, of de avant-garde wijk Harajuku met zijn gezellige winkelstraatjes.

dag 14, ma 21-05

We nemen afscheid van Japan en rijden met onze bus naar de luchthaven Narita. Om 11.00 uur vliegen we naar Helsinki en aansluitend door naar Amsterdam, waar aankomst dezelfde dag.

Vervoer en verblijf

Vervoer naar de bestemming

We maken gebruik van comfortabele lijnvluchten van Finnair van Amsterdam via Helsinki naar Japan v.v. Helsinki ligt precies op de kortst mogelijke route naar Japan.
De vluchttijden zijn de volgende (onder voorbehoud van wijzigingen):
08-05 2018: Amsterdam – Helsinki, 11.55 -15.15 uur
09-05 2018: Helsinki - Fukuoka, 16.30 -08.00 uur (de volgende dag)
21-05 2018: Tokyo – Helsinki, 11.00 – 15.20 uur
21-05 2018: Helsinki - Amsterdam, 16.15 – 17.45 uur
NB 1 Genoemde tijden zijn plaatselijke tijden. In Japan is het zeven uur later dan in Nederland. In Helsinki is het een uur later dan in Nederland.
NB 2 Voor de vervoers- en bagagevoorwaarden van de betreffende vliegmaatschappij verwijzen we u naar: www.anvr.nl/vervoersvoorwaarden

Vervoer ter plaatse

Japan is groot en we overbruggen de langste trajecten met de snelle shinkansen-treinen. De reistijd is daardoor slechts enkele uren.
De grote bagage wordt, zoals in Japan gebruikelijk is, afzonderlijk per koerier van Nagasaki naar Kyoto gebracht en vandaar naar Tokyo. U heeft in Onomichi daarom voor één nacht slechts de beschikking over uw handbagage.
Op de dagen 2, 3, 4, 9 (stadstour), 10, 11 (Kyoto), 12 en 14 hebben we een eigen touringcar.
De overige dagen gebruiken we het uitstekende, schone en veilige openbaar vervoer.

Hotels en maaltijden

De hotellerie in Japan is zonder meer schoon, functioneel en in orde. Houdt u er wel rekening mee dat in Japan de kamers vaak kleiner zijn dan in Europese hotels. De eerste twee dagen in Hirado dineren we in ons hotel; net als in Onomichi. Voor het overige gebruiken we het diner in een restaurant. Wij zijn in Japan en zullen dus voornamelijk voor de Japanse keuken kiezen. Eén diner en de lunches zijn niet inbegrepen.

Praktisch

Zwaarte van de reis

Onze reizen zijn met zorg samengesteld en kennen een aangenaam tempo. Dit betekent dat het programma goed gevuld is, maar dat er veel tijd wordt ingeruimd voor alle onderdelen.
Sommige bezienswaardigheden worden met het openbaar vervoer (zie boven) en al wandelend in de stad of via parken en lanen bereikt. Het is noodzakelijk dat u een goede conditie heeft en een normaal wandeltempo kunt aanhouden. Het is soms mogelijk een taxi te nemen terug naar het hotel en u kunt natuurlijk ook wel eens een programmaonderdeel overslaan. Indien u eraan twijfelt of deze reis voor u geschikt is, kunt u gerust telefonisch contact met Labrys Reizen opnemen. We zullen dan samen de mogelijkheid van uw deelname bespreken met het oog op uw lichamelijke conditie en de specifieke zwaarte van de reis.

Gezondheid

Japan is een zeer modern land met een lage criminaliteit en goede faciliteiten, voorbeeldige hygiëne en een goed comfort. Vaccinaties e.d. zijn niet nodig.

Weer

In mei is het volgens de statistieken mooi voorjaarsweer. We mogen rekenen op een gemiddelde dagtemperatuur van 20-24 graden °C, in Tokyo iets lager. Een regenbui valt nooit uit te sluiten. Ook in Japan komen afwijkingen van de statistische waarden voor.

Grensdocumenten

Voor reizen naar Japan dient uw paspoort geldig te zijn tot en met de datum van terugkeer. Een visum is niet nodig.
NB Het aanschaffen/vernieuwen van een paspoort duurt minimaal vijf werkdagen.

Geld

U heeft geld nodig voor één diner, lunches, drankjes en overige privé-uitgaven. Wij adviseren u te rekenen met € 20,- à € 40,- per dag. U kunt cash euro's wisselen in de hotels. Pinnen kan met MasterCard en Visacard. De grote creditcards zijn bekend. De deelnemers ontvangen nadere informatie.

Entrees

De entreeprijzen conform het programma zijn bij de reissom inbegrepen.

Inschrijving

U kunt zich voor deze reis aanmelden door het inschrijfformulier op onze website of op pagina 109-110 van de brochure Exclusieve groepsreizen geheel in te vullen en te zenden naar Labrys Reizen. Vervolgens ontvangt u van ons een boekingsbevestiging en een factuur waarop de betalingstermijnen staan gespecificeerd. U ontvangt van ons bericht zodra het minimum aantal deelnemers is bereikt en de reis doorgaat. Indien een reis vanwege een te gering aantal deelnemers geen doorgang kan vinden, berichten we u dat uiterlijk 6 weken vóór vertrek. Circa 4 weken vóór vertrek ontvangt u de reisbescheiden, waaronder een deelnemerslijst, een hotellijst en praktische informatie. Indien u de reisbescheiden 20 dagen vóór vertrek nog niet heeft ontvangen, neem dan contact met ons op.

Reisleiding

dr. Judith Stalpers

dr. Judith Stalpers

Journalist. Judith woonde tot 2014 on and off in Japan, bij elkaar zo`n 20 jaar. Vanuit het Verre Oosten rapporteerde ze over politieke en economische actualiteiten, technische ontwikkelingen en - voor Historisch Nieuwsblad - de Japans-Nederlandse geschiedenis. Ze is coauteur van het Duitse boek Die 101 wichtigsten Fragen: Japan. Ze spreekt Japans.

Samenwerking

Historisch Nieuwsblad

Historisch Nieuwsblad

Brengt spannende, ontroerende, absurde en belangwekkende verhalen van alle tijden samen. Met prominente historici neemt het u mee naar het verleden, onthult het feiten die u nog niet wist en legt het verbanden die u nog niet kende. Zie de website van het magazine voor meer informatie.