Exclusieve groepsreis Het Bourgondische Rijk

Het Bourgondische Rijk • tussen middeleeuwen en moderniteit

  • De reis

  • Programma

  • Vervoer en verblijf

  • Praktisch

In 1363 benoemde de Franse koning zijn jongste zoon Filips van Valois, bijgenaamd de Stoute, tot hertog van Bourgondië. Al snel breidde hij zijn gebieden uit en vielen ook de Zuidelijke Nederlanden onder zijn bewind. Filips de Goede, Karel's kleinzoon, verplaatste de hoofdstad naar Brussel in de economisch welvarende Lage Landen, maar de residentie Dijon bleef een belangrijke thuishaven en stralend kunstcentrum. Een laatste rustplaats vond de hertogelijke familie ook in Bourgondië, in de kartuizerkloosters van Champmol en Brou.

Het huis van Valois onderhield een luisterrijke hofhouding. Kunst en cultuur dienden als zichtbare uiting van rijkdom en macht en belangrijke schrijvers, beeldhouwers en schilders, zoals de gebroeders Van Eyck, kregen talrijke opdrachten. Dagenlange, spectaculaire banketten en feesten dienden als decor voor diplomatieke onderhandelingen, het smeden van allianties en het arrangeren van huwelijken.

Vanuit hun stadspaleizen in de grote steden kwamen de hertogen en hun hofhoudingen in direct contact met de burgerij. Dat kon leiden tot heftige botsingen over belastingen, maar werkte ook nieuwe vormen van medezeggenschap in de hand. Het kapitaal van de koopman bracht inspraak met zich mee en de burger wilde zich vertegenwoordigd zien in de stedelijke en landelijke bestuurscentra. Zo leerde ook de adel onderhandelen over materiële zaken en compromissen sluiten. Daardoor werden er wegen gebaand naar de parlementaire democratie van de toekomst.

Al sinds de vroege middeleeuwen gaven kloosterorders Bourgondië mede vorm - gesteund door de lokale adel. Stichtingen als de benedictijner abdij van Cluny en later de cisterciënzer abdij van Fontenay waren bakens van kennis en cultuur in een ruige wereld. Nog later zouden ook de kartuizers zich hier vestigen en zich gesteund weten door de hertogen.

Tijdens deze reis besteden we aandacht aan het samenspel tussen adel, stad en kerk tijdens de middeleeuwen en het geleidelijk verschuiven van de machtsverhoudingen sinds de stichting van de kloosters van Cluny en Fontenay tot aan de heerschappij van de laatste hertog van Bourgondië, Filips de Schone. In een fraai landschap bezichtigen we in het oog springende monumenten, bekijken tot de verbeelding sprekende beeldhouwkunst en maken kennis met de ideeënwereld die ze representeren.

De Bourgondiërs verkozen een centralistisch bewind met een volksvertegenwoordiging boven leenmannen. Dat bleef botsen met de hang naar decentralisme onder de burgerij, die daarmee in hoge mate de autonomie meende te kunnen handhaven. Om hen binnen boord te houden werden burgers niet uitgesloten van belangrijke functies, wat tot een heel nieuwe dynamiek en andere machtsverhoudingen leidde.

We zullen ontdekken dat de keuzes die de hertogen van Bourgondië hebben gemaakt op cultureel en politiek, al dan niet gedwongen door de steden, mentaliteitsveranderingen teweeg hebben gebracht die ook het ontstaan van de Republiek der Nederlanden mogelijk zou maken.

NB Voor meer informatie over de uitvoering van de reis en over de maatregelen en vereisten m.b.t. corona verwijzen we u naar het tabblad ‘Praktisch’.

Reisleiding

De reis wordt geleid door Raphaël Rijntjes. Onderweg zijn er inhoudelijke bijdragen van Herman Pleij.

em. prof. dr. Herman Pleij

Emeritus hoogleraar middeleeuwse letterkunde. Hij levert onderweg inhoudelijke bijdragen over stadsontwikkeling, het kloosterleven en de beeldende kunst, met een speciale focus op de achterliggende ideeënwereld en mentaliteiten.

drs. Raphaël Rijntjes

Architectuur- en bouwhistoricus. Geeft lezingen, cursussen en rondleidingen over kunst en architectuur van de middeleeuwen. Hij ziet het als een uitdaging om deze periode, met een ons onbekend wereldbeeld, begrijpelijk te maken.

Samenwerking

Historisch Nieuwsblad

Brengt spannende, ontroerende en belangwekkende verhalen van alle tijden samen. Met prominente historici neemt het u mee naar het verleden, onthult het feiten die u nog niet wist en legt het verbanden die u nog niet kende.

Maarten!

Blijf op de hoogte van de actualiteiten en volg vier keer per jaar de kritische, vermakelijke en altijd leerzame gedachtegang van Maarten van Rossem, ‘s lands bekendste historicus, Amerikadeskundige en veelgevraagd commentator. Een opinieblad vol diepgravende interviews, scherpe analyses, interessante gastschrijvers en scherpzinnige commentatoren.

dag 1, ma 09-05

Per trein reizen we van Amsterdam naar Lyon en vandaar per touringcar door naar Mâcon, waar we tweemaal overnachten. ’s Avonds gezamenlijk diner in een lokaal restaurant.

dag 2, di 10-05

Van de grootste kloosterkerk ter wereld, die van Cluny, is enkel de toren van het zuidelijk transept overgebleven. Daar wordt in 3D virtueel gepresenteerd hoe de kerk er in haar geheel moet hebben uitgezien. Aan het begin van de twaalfde eeuw had Cluny als moederabdij 1400 stichtingen op haar naam staan. De kerk van abt Hugo werd in 1095 door paus Urbanus II ingewijd en was groter dan de Sint-Pieter in Rome. Berzé-la-Ville, het buitenverblijf van de abt in zijn laatste jaren, heeft in een bescheiden kerk mooie romaanse fresco’s.

dag 3, wo 11-05

We vertrekken deze ochtend vroeg voor de rit naar Autun, de stad die gesticht is door keizer Augustus en eens bekend stond als de ‘rivaal van Rome’. In Autun bezoeken we het Musée Rolin, een van de mooiste provinciale musea van Frankrijk en aansluitend de kathedraal Saint-Lazare. Na een korte lunchpauze brengt de bus ons via een mooie route door de Morvan naar Vézelay, onze volgende pleisterplaats. Vézelay ligt op de colline inspirée, waar de monniken zich erop beroemden de relieken van Maria Magdalena in hun bezit te hebben. De pelgrims die vanuit het oosten naar Compostela reisden, hadden hier een halteplaats. Bernardus van Clairvaux riep er in 1146 op tot de tweede kruistocht. Wegens renovatiewerkzaamheden is een deel van de basiliek niet zichtbaar op het moment van het bezoek, maar het middenportaal met zijn prachtige timpaan is wel te zien. ’s Avonds gezamenlijk diner in het hotel.

dag 4, do 12-05

Een lange, maar inspirerende dag. De twaalfde-eeuwse abdij van Fontenay werd gesticht door de heilige Bernard van Clairveaux. De romaanse abdijkerk stamt nog uit deze tijd, evenals de kloostergang. Het grondplan, voor elke cisterciënzer abdij gelijk, is goed bewaard gebleven, evenals de voor de order zo kenmerkende soberheid en eenvoud. In Beaune verkennen we het aangename stadscentrum. We bezichtigen de collegiale Notre Dame en uiteraard het beroemde Hôtel-Dieu, een hoogtepunt van de Vlaams-Bourgondische architectuur uit het midden van de vijftiende eeuw. Het werd gesticht door de machtige kanselier Nicolas Rolin en zijn vrouw. In de kapel bewonderen we hoe de Vlaamse schilder Rogier van der Weyden het Laatste Oordeel weergaf op een veelkleurig polyptiek. Na ons bezoek is er vrije tijd voor een vroeg diner. Aansluitend rijden we door naar Dijon, waar we de komende twee nachten verblijven.

dag 5, vr 13-05

De binnenstad van de oude hertogelijke residentie Dijon is goed bewaard gebleven. Al sinds de elfde eeuw resideerden hier de hertogen van Bourgondië, maar pas onder het huis van Valois werd de stad een van de belangrijkste machtscentra van de westerse wereld. Als lid van de Franse koninklijke familie en sinds zijn huwelijk met Margaretha van Vlaanderen heerser over een groot gebied, voerde Filips de Stoute een schitterende hofhouding in een passend, prachtig paleis. Ook de burgerij profiteerde van de verbintenis met het rijke Vlaanderen, getuige fraaie huizen zoals we die onder meer aantreffen in de rue des Forges. De Notre-Dame is een mooi voorbeeld van Bourgondische gotiek, met een bijzonder, door Filips de Stoute als oorlogsbuit uit Kortrijk meegebracht uurwerk.
De kathedraal van Saint-Benigne werd al gesticht in de zesde eeuw, maar is in haar huidige vorm gotisch. We bezichtigen ook de resten van de opmerkelijke rotonde die aansloot op het koor van de romaanse voorganger, en het ernaast gelegen archeologisch museum. Het hertogelijk paleis raakte in verval na aansluiting van het gebied bij Frankrijk eind vijftiende eeuw. In de zeventiende eeuw werden de resten geïntegreerd in een groter paleis in de stijl van Versailles. Hierin is nu het Musée des Beaux-Arts gehuisvest, met een belangrijke collectie Vlaamse primitieven en de praalgraven van Filips de Stoute, Jan Zonder Vrees en Margharetha van Beieren. Het beeldhouwwerk op de grafmonumenten werd deels uitgevoerd door de beroemde Haarlemse beeldhouwer Claus Sluter. Het witte albast contrasteert fraai met het stemmige zwart van het marmer. De rest van de middag is ter vrije besteding.

dag 6, za 14-05

De Chartreuse de Champmol werd gesticht door Filips de Stoute. Het klooster werd grotendeels vernield tijdens de Franse revolutie, maar de ingang tot de kapel en de Mozesput - eigenlijk de voet van een calvaire - met werk van Claus Sluter, bleven bewaard. De hier ooit opgestelde praalgraven zagen we gisteren al in het museum. Aansluitend is er wat vrije tijd om de stad verder te gelegenheid verkennen en voor de lunch. In de loop van de middag rijden we naar onze laatste pleisterplaats, Bourg-en-Bresse.

dag 7, zo 15-05

’s Ochtends bezoeken we het koninklijk klooster van Brou, een meesterwerk van Vlaamse rayonnante gotiek. De kerk heeft nog haar oorspronkelijke koorbanken en glas-in-loodramen. Ze diende als schrijn voor de grafmonumenten van stichteres Margaretha van Oostenrijk en enkele meerdere leden van de hertogelijke familie. Het bijbehorende museum herbergt een interessante collectie voornamelijk religieuze kunst uit de vijftiende tot de twintigste eeuw.
Aansluitend rijden we terug naar Lyon, vanwaar we de trein terug naar Nederland nemen.

Vervoer naar de bestemming

We maken gebruik van een comfortabele treinreis van Amsterdam naar Lyon retour, met 1 overstap. De treintijden zijn (onder voorbehoud van wijzigingen):
09-05-2022: Amsterdam - Brussel Zuid, 07.15 - 09.08 uur
09-05-2022: Brussel Zuid - Lyon Part Dieu, 10.17 - 14.00 uur
15-05-2022: Lyon Part Dieu - Brussel Zuid, 14.00 - 17.43 uur
15-05-2022: Brussel Zuid - Amsterdam, 17.52 - 19.44 uur
NB 1 U kunt ook opstappen in Rotterdam of Antwerpen. U ontvangt dan echter geen restitutie voor het niet gebruikte deel van het traject.
NB 2 We hebben treintickets gereserveerd in de 2e klasse. Tickets in de 1e klasse zijn op aanvraag ook beschikbaar. Geef deze wens bij boeking aan.
NB 3 Reist u liever met het vliegtuig, dan kunt u retour vliegen van Amsterdam naar Lyon. Neem voor meer informatie en prijzen gerust contact met ons op.

Vervoer ter plaatse

De rondreis door Bourgondië wordt uitgevoerd met een moderne, comfortabele touringcar voorzien van airconditioning.

Hotels

Overnachtingsplaatsen: Mâcon (2 nachten) - Vézelay (1 nacht) - Dijon (2 nachten) - Bourg-en-Bresse (1 nacht)
Het verblijf gedurende deze reis vindt plaats in comfortabele, centraal gelegen driesterrenhotels. De kamers zijn uiteraard voorzien van douche/bad en toilet. We dineren eenmaal in een lokaal restaurant en eenmaal in het hotel.

Maaltijden

Op deze reis zijn drie diners inbegrepen bij de reissom. Twee diners vinden plaats in het hotel, het derde diner in een lokaal restaurant. Op dag 7 krijgt u een lunchpakket mee. Voor de overige maaltijden, op eigen gelegenheid, wordt steeds voldoende tijd ingeruimd.

Audiosysteem

Tijdens de reis wordt gebruikgemaakt van een audiosysteem. De reisleiding spreekt rechtstreeks in een microfoontje en u hoort de uitleg door uw headset. Zo kunt u deze overal goed verstaan en kunt u een veilige afstand tot elkaar bewaren.
NB Indien u een gehoorapparaat heeft, kunnen wij kosteloos een daarop afgestemde headset voor u regelen. Geef deze wens bij boeking aan.

Zwaarte van de reis

Onze reizen worden met zorg samengesteld en zijn relatief intensief. De reisprogramma’s zijn doorgaans goed gevuld en bieden beperkte vrije tijd. Er wordt echter wel veel tijd ingeruimd voor alle onderdelen, zodat de reisleider overal voldoende tijd heeft om uitleg te geven en u om de bezienswaardigheden rustig te bekijken.
Het is noodzakelijk dat u over een goede conditie beschikt en goed ter been bent. Zo niet, dan bemoeilijkt dit een soepel verloop van de reis, wat zowel voor u als voor uw medereizigers vervelend is. Geschikt schoeisel is vereist, omdat veel bezienswaardigheden te voet worden bereikt en een deel van de te bezoeken stadjes op glooiend terrein ligt.
Uiteraard is het mogelijk af en toe een programmaonderdeel over te slaan en rust te nemen, indien u daar behoefte aan heeft. Op deze reis wordt meerdere keren van hotel gewisseld; op die dagen is het overslaan van een programmaonderdeel niet altijd mogelijk.
Indien u eraan twijfelt of deze reis voor u geschikt is, verzoeken we u telefonisch contact met Labrys Reizen op te nemen. We zullen dan samen de mogelijkheid van uw deelname bespreken met het oog op uw lichamelijke conditie en de specifieke zwaarte van de reis. Het gebruik van een rolstoel of een rollator is op onze reizen niet toegestaan.

Gezondheid

Over het algemeen is het kraanwater in Frankrijk van goede kwaliteit en kan het veilig worden gedronken. Bij twijfel, of als er bij een kraan een bordje met het opschrift ‘Eau non potable’ (’Geen drinkwater’) is aangebracht, kan water uit flessen worden gebruikt, dat overal verkrijgbaar is.

Reisperiode

De eerste helft van mei is een zeer geschikte periode voor een cultuurreis naar Bourgondië. Het is volop lente en de temperatuur is zeer aangenaam. We rekenen op een gemiddelde maximumtemperatuur van 19ºC (bron: www.klimaatinfo.nl). Er kan af en toe een bui vallen. Er zijn behoorlijke afwijkingen mogelijk van deze statistische waarden.

Grensdocumenten

Voor reizen binnen Europa dient uw paspoort of identiteitskaart geldig te zijn tot en met de datum van terugkeer.
NB Het aanschaffen/vernieuwen van een identiteitsbewijs duurt minimaal vijf werkdagen.

Geld

Frankrijk maakt deel uit van de EMU; u kunt dus overal met euro’s terecht. Pinautomaten zijn op de meeste plaatsen aanwezig. Tevens kunt u in veel winkels en hotels met de gangbare creditcards betalen.

Entrees

De entreeprijzen conform het programma zijn bij de reissom inbegrepen.

Inschrijving

U kunt zich voor deze reis aanmelden middels het inschrijfformulier op onze website. Desgewenst kunt u een papieren inschrijfformulier bij ons opvragen. Na inschrijving ontvangt u van Labrys Reizen een boekingsbevestiging en een factuur, waarop de betalingstermijnen staan gespecificeerd. U krijgt bericht zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt en de reis kan doorgaan. Indien een reis vanwege een te gering aantal deelnemers geen doorgang kan vinden, melden we u dat uiterlijk 4 weken vóór vertrek. Circa 2 weken vóór vertrek ontvangt u de reisbescheiden, waaronder een deelnemerslijst, een hotellijst en praktische informatie.

Doorgaan van de reis

De reis kan doorgang vinden zodra het minimumaantal deelnemers is bereikt. Voor de uitvoering van de reis staan wij in nauw contact met onze lokale partners. Ook kijken wij hierbij naar de reisadviezen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zoals die zijn gepubliceerd op www.nederlandwereldwijd.nl/reizen/reisadviezen. Bij een ‘groen’ of ‘geel’ reisadvies in de 14 dagen vóór vertrek kan de reis in de regel doorgang vinden. Bij een ‘oranje’ reisadvies kan de reis alleen doorgang vinden indien dit advies op ‘oranje’ staat vanwege corona én het programma zonder grote beperkingen kan worden uitgevoerd. Indien wij de reis veilig en verantwoord kunnen uitvoeren, houden we ons aan de lokale regelgeving en tevens zo veel mogelijk aan de RIVM-richtlijnen. Meer informatie leest u hier.
Mocht de reis geen doorgang kunnen vinden, dan krijgt u als reiziger uw geld terug. Indien de reis alleen doorgang kan vinden met ingrijpende wijzigingen in het programma, behoudt u als reiziger het recht kosteloos te annuleren.
Frankrijk is lid van de EU. Indien deze bestemming op het moment van boeken een ‘geel’ of ‘groen’ reisadvies had, mag u bij Labrys Reizen uw boeking kosteloos annuleren als het land 14 dagen of korter vóór vertrek een ‘oranje’ of ‘rood’ reisadvies heeft; dit geldt ook als wij de reis zonder grote wijzigingen in het programma en op verantwoorde wijze kunnen uitvoeren.
De volledige reisvoorwaarden vindt u hier.

Coronamaatregelen

Momenteel gelden wereldwijd regels en verplichtingen voor reizigers om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Denk hierbij aan maatregelen als een ‘coronapas’ (d.w.z. een vaccinatiebewijs, herstelbewijs of negatieve testuitslag), mondkapjesplicht, online registratieformulier of gezondheidsverklaring. Deze maatregelen kunnen wijzigen. Wij houden deze voor al onze reizen in de gaten en informeren onze reizigers voorafgaand aan de reis over de actuele situatie. U blijft als reiziger zelf verantwoordelijk voor het beschikken over de juiste documenten. Wilt u meer weten over de regels op de plaats van bestemming? Stel ons gerust uw vragen of lees het reisadvies van Buitenlandse Zaken: www.nederlandwereldwijd.nl/reizen/reisadviezen.

CO2-compensatie

Labrys Reizen compenseert de CO2-uitstoot van deze reis via de South Pole Group, dé wereldleider op het gebied van CO2-compensatieprojecten. Meer informatie vindt u hier en op southpole.com.

Reisgegevens

7-daagse treinreis
9 t/m 15 mei 2022
NB Op verzoek te boeken als 7-daagse vliegreis

Reissom

€ 2395
Reissom voor abonnees Historisch Nieuwsblad en Maarten!: € 2345
toeslag eenpersoonskamer: € 242
NB Een kamer delen met een voor u nog onbekende reisgeno(o)t(e) is tijdelijk niet mogelijk.

Inclusief

treinreis, vervoer ter plaatse, logies met ontbijt, 1 lunchpakket, 3 diners, reisleiding, gebruik audiosysteem, entrees, fooien, CO2-compensatie

Exclusief

overige maaltijden, drankjes, verzekeringen, verplichte bijdrage SGR à € 5,- p.p., verplichte bijdrage Calamiteitenfonds à € 2,50 en boekingskosten à € 20,- per boeking

Aantal deelnemers

minimum: 12 / maximum: 25

Reisleiding

em. prof. dr. Herman Pleij
drs. Raphaël Rijntjes

Contact Labrys Reizen

drs. Dafne Oosten